Attesten en energie
Niet-residentieel gebouw: EPC en renovatie
Energieprestatie betreft niet alleen woningen. Voor een kantoor, een handelspand, een opslagplaats of het professionele deel van een gemengd goed leggen de Gewesten specifieke certificaten op en, in Vlaanderen, precieze werken voor de koper binnen zes jaar na de akte. De kost van die werken moet gekend zijn vóór de prijs wordt bepaald.
De niet-residentiële certificaten
De drie Gewesten hebben energieprestatiecertificaten ontwikkeld voor niet-residentiële gebouwen (kantoren, handelszaken, diensten). Hun bestaan en inhoud verschillen naargelang het Gewest, de grootte en het gebruik van het gebouw. Voor een gemengd goed kan een apart certificaat nodig zijn voor het woongedeelte en voor het professionele gedeelte (zie het gemengd goed).
| Gewest | Certificaat bij de verkoop | Renovatieplicht verbonden aan de verkoop |
|---|---|---|
| Brussel | Naargelang type en grootte van het gebouw, eigen EPB-regeling voor tertiaire gebouwen | Geen verplichting verbonden aan de verkoop; progressieve renovatiedoelstellingen van het Gewest |
| Wallonië | Naargelang het type gebouw, Waalse EPB-regeling | Tot op heden geen verplichting verbonden aan de verkoop |
| Vlaanderen | EPC niet-residentieel, of EPC kleine niet-residentiële gebouwen voor kleine eenheden | Ja: werken en nieuw EPC binnen zes jaar na de akte |
Vlaanderen: de vereiste werken
In Vlaanderen legt het Energiebesluit (artikel 9.3.1) de nieuwe eigenaar van een niet-residentieel gebouw of een niet-residentiële eenheid op om binnen zes jaar na de authentieke akte aan minimale eisen te voldoen. De plicht geldt bij verkoop, ruil, schenking, inbreng in een rechtspersoon in volle eigendom en de vestiging of overdracht van opstal of erfpacht:
- dak: wordt de minimale R-waarde van 0,75 m²K/W niet gehaald, dan dakisolatie met een maximale U-waarde van 0,24 W/m²K;
- beglazing: vervanging van enkel glas door beglazing met een maximale U-waarde van 1 W/m²K;
- verwarming: vervanging van centrale warmteopwekkers ouder dan vijftien jaar, tenzij de installatie aan de minimale eisen voldoet; geen nieuwe stookolieketel als er aardgas in de straat is;
- koeling: vervanging van installaties ouder dan vijftien jaar die bepaalde ozonafbrekende koelmiddelen of koelmiddelen met een hoge GWP-waarde gebruiken;
- een nieuw EPC voor het hele gebouw of de hele eenheid, binnen dezelfde termijn.
Grote eenheden die als geheel gebouw worden verkocht, moeten bovendien een minimaal aandeel hernieuwbare energie van 5 % halen.
Kleine eenheden: een minimumlabel
Voor kleine niet-residentiële eenheden komt er, naargelang de datum van de akte, een minimaal EPC-label bij:
| Akte vanaf | Volledig niet-residentieel gebouw, in zijn geheel verkocht | Andere gevallen (gedeeltelijke verkoop, gemengd gebouw) |
|---|---|---|
| 1 januari 2023 | Label C | Label D |
| 1 januari 2028 | Label C | Label C |
| 1 januari 2035 | Label B | Label C |
| 1 januari 2040 | Label A | Label B |
| 1 januari 2045 | Label A | Label A |
Voorbeeld: een handelspand gekocht in 2027
Een handelspand op het gelijkvloers van een gemengd gebouw in Mechelen wordt verkocht bij akte van 15 maart 2027. Het dak is niet geïsoleerd (het behoort tot de gemene delen, maar enkel de onderdelen van de verkochte eenheid worden geviseerd), de etalage heeft enkel glas en de ketel dateert van 2008. De koper moet uiterlijk op 15 maart 2033: het enkel glas vervangen, de ketel van meer dan vijftien jaar vervangen (tenzij hij aantoont dat de installatie aan de eisen voldoet), label D halen en over een nieuw EPC beschikken. Werd de akte pas op 10 januari 2028 verleden, dan zou label C vereist zijn.
Dit voorbeeld is indicatief: of de eenheid klein of groot is en welke onderdelen geviseerd worden, gaat u na met een energiedeskundige.
Brussel en Wallonië
In Brussel voorziet de EPB-regelgeving eigen eisen voor tertiaire gebouwen, en heeft het Gewest progressieve renovatiedoelstellingen vastgelegd; voor woningen moet een renovatieplicht vanaf 1 juli 2028 uitwerking krijgen. In Wallonië bestaan ook eisen voor niet-residentiële gebouwen. Ga geval per geval na welke certificaten bij de verkoop moeten worden bezorgd en welke verplichtingen op de eigenaar rusten.
In het compromis
- Precies gebruik van het gebouw en verdeling residentieel / niet-residentieel
- Aangepast energiecertificaat, met zijn gegevens (code, datum, deskundige, label)
- In Vlaanderen: officiële hypotheses van het Vlaamse notariaat over de renovatieplicht, gekozen volgens de werkelijke toestand van het goed
- Informatie aan de koper over kost en termijn van de werken
- Eventuele vrijstellingen: sloop binnen zes jaar, gebouw beschermd als monument of opgenomen in de inventaris van het bouwkundig erfgoed
Valkuilen: vergeten dat ook de overdracht van een erfpacht of opstal de plicht doet ontstaan, de ouderdom van verwarmings- en koelinstallaties onderschatten, en het woning-EPC verwarren met het niet-residentiële EPC van een gemengd goed.
Veelgestelde vragen
Is een dokterspraktijk in een woning niet-residentieel?
Het professionele gedeelte kan dat zijn. Een gemengd goed vereist vaak een aparte analyse van elk gedeelte, met een aangepast certificaat voor elk.
Wat riskeert de Vlaamse koper die niet renoveert?
Administratieve sancties, bovenop de verplichting de werken uit te voeren. Met het nieuwe EPC dat binnen zes jaar moet worden opgemaakt, kan de administratie nagaan of de eisen zijn nageleefd.
Moet de verkoper de werken vóór de verkoop uitvoeren?
Neen. In Vlaanderen rust de verplichting na de verwerving op de koper. Blijkt uit een geldig EPC al op de dag van de akte dat aan alle eisen is voldaan, dan hoeft de koper geen nieuw EPC te laten opmaken.
Moet een gebouw dat gesloopt zal worden, gerenoveerd worden?
Neen. In Vlaanderen is een gebouw dat binnen zes jaar na de verwerving wordt gesloopt, vrijgesteld van de renovatieplicht.
Vallen beschermde monumenten eronder?
Een niet-residentieel gebouw dat beschermd is als monument, deel uitmaakt van een beschermd stads- of dorpsgezicht of in de inventaris van het bouwkundig erfgoed staat, is vrijgesteld van de eisen inzake werken en label. Andere verplichtingen kunnen blijven gelden.
Bestaat de verplichting in Brussel en Wallonië?
Niet als verplichting die door de verkoop ontstaat zoals in Vlaanderen, op 3 november 2026. Beide Gewesten leggen wel EPB-eisen en renovatiedoelstellingen op die voor elk gebouw moeten worden nagegaan.
Officiële bronnen
- Vlaamse Codex: Energiebesluit van 19 november 2010 (art. 9.3.1 en 9.3.2)
- Vlaanderen.be: renovatieverplichting voor niet-residentiële gebouwen
- Leefmilieu Brussel: tertiaire EPB-certificaat
- Energieportaal van Wallonië: niet-residentiële gebouwen
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.