Attesten en energie
Warmtepomp en geothermie in een verkocht pand
Steeds meer woningen en appartementen worden met een warmtepomp verwarmd. De installatie verbetert het EPC of EPB-certificaat en de waarde van het pand, maar roept vragen op die de verkoop moet regelen: vergunning voor de buitenunit en de boringen, controles van de F-gassen, waarborgen, ontvangen premies en soms eigendom van een derde. Hier vindt u de punten om na te gaan en wat het compromis moet vermelden.
Twee grote families
- De lucht-water- of lucht-luchtwarmtepomp, met een buitenunit op de grond, tegen de gevel of op het dak. De plaatsing kan een omgevingsvergunning vragen en de unit moet de regels inzake geluid en burenhinder respecteren: een luidruchtige unit tegen de perceelsgrens is een klassieke bron van conflict.
- De geothermische warmtepomp, met verticale sondes of een horizontale collector in de grond. Naargelang het gewest en de diepte vragen de boringen een melding of een vergunning, en moeten ze vaak door een erkend boorbedrijf worden uitgevoerd.
In beide gevallen is een installatie die de eigenaar kocht, in het gebouw geïncorporeerd: ze wordt in principe mee verkocht.
De regels per gewest
| Punt | Brussel | Wallonië | Vlaanderen |
|---|---|---|---|
| Buitenunit | Stedenbouwkundige vergunning naargelang de plaats (straatgevel, dak); na te vragen bij de gemeente | Onder voorwaarden vrijgesteld van vergunning sinds de CoDT-hervorming die op 1 mei 2025 in werking trad | Vaak vrijgesteld onder voorwaarden van inplanting; na te gaan |
| Geothermische boring | Melding of milieuvergunning naargelang de installatie | Melding of milieuvergunning naargelang de diepte | Melding of omgevingsvergunning naargelang de diepte; erkend boorbedrijf |
| Energiecertificaat | EPB-certificaat | EPB-certificaat | EPC; renovatieplicht naar label D binnen zes jaar als het verkochte goed label E of F heeft |
| Premies | Renolution-premies | Primes Habitation | Mijn VerbouwPremie |
De vrijstellingsvoorwaarden en boordiepten veranderen regelmatig: de vergunning of melding die de verkoper effectief verkreeg, blijft het beste bewijs. In Vlaanderen kan een warmtepomp de koper helpen om zijn renovatieplicht na te komen.
Onderhoud en F-gassen
De meeste warmtepompen bevatten een gefluoreerd koelmiddel. De Europese verordening 2024/573 over gefluoreerde broeikasgassen legt periodieke lekdichtheidscontroles door een gecertificeerde technicus op wanneer de hoeveelheid koelmiddel 5 ton CO2-equivalent of meer bedraagt, met uitzonderingen voor hermetisch afgesloten apparatuur. De gewesten organiseren de certificering van de technici en het logboek van de installatie.
Los van die verplichting is regelmatig onderhoud vaak een voorwaarde voor de fabrieksgarantie. Vraag het onderhoudsboekje of logboek: als het ontbreekt, is dat een waarschuwingssignaal.
De documenten om te verzamelen
- Facturen van de installatie, technische fiche, merk, vermogen en type koelmiddel
- Omgevings- of milieuvergunning, of melding, voor de buitenunit of de boringen (zie milieuvergunning)
- Verslag van het boorbedrijf en plan van de geothermische sondes
- Logboek en attesten van lekdichtheidscontrole
- Waarborgvoorwaarden van fabrikant en installateur, en de mogelijkheid tot overdracht
- Ontvangen premies en eventuele voorwaarden om ze te behouden (zie premies en verkoop)
- Huur-, leasing- of derdeninvesteerdercontract als dat bestaat
Eigendom van de installatie en contracten
Een gehuurde of door een derde gefinancierde warmtepomp is geen eigendom van de verkoper: ze kan alleen met het goed mee verkocht worden als het contract dat toelaat of als de koper het overneemt. Het compromis moet dat vermelden, net als voor zonnepanelen met een derdeninvesteerder (zie zonnepanelen). Een installatie die de verkoper kocht, is in principe onroerend door incorporatie en wordt met het goed verkocht, tenzij ze uitdrukkelijk wordt uitgesloten (zie uitrusting). Financiert een lening of groene lening de installatie nog, dan blijft die in principe een schuld van de verkoper, af te lossen of met de bank te regelen.
Valkuilen
- Een gehuurde installatie verkopen alsof ze van de verkoper is.
- Een buitenunit zonder vergunning terwijl er een nodig was: dat is een stedenbouwkundige overtreding die het goed volgt (zie stedenbouwkundige overtredingen).
- De waarborg verliezen omdat het onderhoud niet bewezen is of de overdracht niet aan de fabrikant gemeld werd.
- Een EPC of EPB-certificaat van vóór de installatie: het geeft de huidige prestatie niet weer; een nieuw certificaat kan het goed opwaarderen.
- De sondes in de tuin vergeten: een koper die een aanbouw wil zetten of bomen planten, moet weten waar ze lopen.
In het compromis
Het compromis beschrijft de installatie en regelt haar lot. Een nuttige verklaring vermeldt bijvoorbeeld dat het goed uitgerust is met een geothermische warmtepomp die in 2021 geplaatst werd, aangesloten op twee verticale sondes van 100 meter die door een erkend boorbedrijf geboord werden waarvan het verslag is aangehecht, dat de verkoper er eigenaar van is, dat het laatste onderhoud op 4 september 2026 plaatsvond, dat de fabrieksgarantie tot 2031 aan de koper wordt overgedragen, en dat aan de verkregen gewestelijke premie geen terugbetalingsplicht bij verkoop verbonden is.
Zie ook verwarmingsketel en verwarming en een EPC lezen.
Veelgestelde vragen
Is een vergunning nodig voor een warmtepomp?
Dat hangt af van het gewest, het type en de plaats. Een zichtbare buitenunit kan een stedenbouwkundige of omgevingsvergunning vragen, terwijl Wallonië sinds 1 mei 2025 onder voorwaarden vrijstellingen kent, en een geothermische boring een melding of vergunning naargelang de diepte.
Wordt de warmtepomp met de woning verkocht?
Ja als de verkoper er eigenaar van is: ze is in het goed geïncorporeerd. Wordt ze gehuurd of door een derde gefinancierd, dan bepaalt het contract of de koper ze kan overnemen.
Gaat de waarborg van de warmtepomp over op de koper?
Vaak wel, volgens de voorwaarden van fabrikant en installateur, die doorgaans regelmatig onderhoud eisen. Het compromis moet de waarborg vermelden en de documenten moeten worden overhandigd.
Is een controle van de F-gassen verplicht?
Ja voor installaties met 5 ton CO2-equivalent koelmiddel of meer, behoudens uitzonderingen: een gecertificeerde technicus controleert periodiek de lekdichtheid. Vraag het logboek van de installatie.
Moet het EPC of EPB-certificaat na de plaatsing opnieuw?
Dat is niet verplicht als het certificaat nog geldig is, maar een nieuw certificaat toont de betere prestatie en kan het goed opwaarderen. In Vlaanderen kan het de koper ook helpen met het oog op de renovatieplicht.
Officiële bronnen
- Vlaanderen.be: verwarming met warmtepomp of warmtenet
- Vlaanderen.be: erkenning als boorbedrijf (boringen voor bodemwarmtewisselaars)
- Énergie Wallonie: de warmtepomp (Franstalig)
- Leefmilieu Brussel: warmtepompen, een toekomstgerichte oplossing
- Leefmilieu Brussel: regelgeving inzake gesloten of open geothermische systemen
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.