Stappen van de verkoop
De bijlagen van het compromis: toevoegen en identificeren
Een koper beweert het bodemattest nooit te hebben ontvangen. Het compromis zegt dat het hem werd overhandigd, maar er is geen kopie bijgevoegd en de datum ontbreekt. De bijlagen zijn het bewijs van de informatie die vóór de ondertekening werd gegeven, en de lijst van verplichte documenten verschilt van Gewest tot Gewest. Zo verzamelt u ze, zo nummert u ze en zo verwijst u ernaar in het compromis.
Waarom toevoegen in plaats van vermelden
Heel wat informatieplichten moeten vóór de ondertekening van het compromis of het bod vervuld zijn: energiecertificaat, bodemattest, stedenbouwkundige inlichtingen, informatie van de syndicus, overstromingsrisico volgens het Gewest (zie informatieplicht van de verkoper). De loutere vermelding "de koper erkent ontvangen te hebben" is nuttig, maar een bijgevoegde, geïdentificeerde en geparafeerde kopie is een veel sterker bewijs, voor de verkoper en voor de makelaar.
De bijlagen leggen ook de inhoud van de informatie vast: vermeldt het bijgevoegde bodemattest een verontreiniging, dan kan de koper niet beweren dat hij ze niet kende. Omgekeerd laat een ontbrekend document ruimte voor discussie.
Wat verschilt per Gewest
| Document | Brussel | Wallonië | Vlaanderen |
|---|---|---|---|
| Energiecertificaat | EPB-certificaat, vanaf de eerste publiciteit | EPB-certificaat, vanaf de tekoopstelling | EPC, vanaf de publiciteit; EPC gemeenschappelijke delen voor een appartementsgebouw |
| Bodem | Bodemattest van Leefmilieu Brussel, aan te vragen vóór het compromis | Uittreksel uit de databank van de bodemtoestand (BDES) | Bodemattest van de OVAM, aan te vragen vóór het compromis |
| Stedenbouw | Stedenbouwkundige inlichtingen | Stedenbouwkundige informatie | Stedenbouwkundige informatie, ook te vermelden in de publiciteit |
| Overstroming | Geen specifieke gewestelijke vermelding; algemene informatieplicht | Vermelding van de ligging in een overstromingsgevoelige zone in de publiciteit, het compromis en de akte | Vermelding van de ligging in overstromingsgevoelig gebied en van de P- en G-score in de publiciteit en het compromis (artikel 1.3.3.3.2 van het decreet integraal waterbeleid) |
| Asbest | Geen verplicht attest bij verkoop | Geen verplicht attest bij verkoop | Asbestattest voor een constructie van vóór 2001; voor een compromis getekend vanaf 1 januari 2027 ook het attest van de gemeenschappelijke delen voor een kavel in mede-eigendom |
| Voorkooprechten | Voorkoopperimeters van het BWRO | Voorkooprecht van de CoDT; recht van de pachter voor een verpacht landelijk goed | Decretale voorkooprechten, na te gaan via het e-voorkooploket |
Het detail per Gewest: Brussel, Wallonië, Vlaanderen. Zie ook overstromingsgevoelig gebied en asbest in Vlaanderen.
De bijlagen die in de drie Gewesten gelden
| Document | Wanneer |
|---|---|
| Keuringsverslag van de elektrische installatie | Wooneenheid (zie elektrische keuring) |
| Postinterventiedossier | Werken door aannemers sinds 1 mei 2001 |
| Documenten van de syndicus: werkkapitaal en reservekapitaal, achterstallen van de verkoper, lopende procedures, beslist opgevraagde bijdragen, laatste twee jaarrekeningen, notulen van de algemene vergaderingen van de laatste drie jaar, laatste afrekening (artikel 3.94 van het Burgerlijk Wetboek) | Appartement of andere kavel in mede-eigendom |
| Huurovereenkomst, plaatsbeschrijving, bewijs van de huurwaarborg | Verhuurd goed |
| Opmetings- of splitsingsplan | Gedeeltelijke verkoop, belangrijke oppervlakte |
| Uittreksel uit de titel met de bijzondere voorwaarden | Conventionele erfdienstbaarheid, bouwverbod, verkaveling |
| Aanvaard bod en zijn bijzondere voorwaarden | Wanneer over de verkoop met een schriftelijk bod onderhandeld werd |
De werkwijze
- Elke bijlage nummeren en ze in de overeenstemmende clausule vermelden ("bijlage 3: bodemattest van 12 oktober 2026")
- Voor elk document de datum, het nummer en de uitgever vermelden
- Elke bladzijde van de bijlagen laten paraferen door de partijen, of ze samen met het compromis elektronisch ondertekenen
- Vermelden op welke datum elk document aan de koper werd bezorgd, als dat vóór de dag van de ondertekening gebeurde
- Het bewijs van de voorafgaande verzending bewaren (e-mail, deelplatform)
- De verwachte maar nog niet beschikbare documenten vermelden, met de voorwaarde of de verbintenis die erop betrekking heeft
Voorbeeld van inventaris voor een woning in Namen: bijlage 1, PEB-certificaat; bijlage 2, uittreksel uit de BDES (Waalse databank over de bodemtoestand); bijlage 3, stedenbouwkundige inlichtingen van de gemeente; bijlage 4, proces-verbaal van de elektrische keuring; bijlage 5, postinterventiedossier; bijlage 6, plan van de landmeter. De clausule over overstromingen vermeldt in de tekst van het compromis zelf of het goed in een overstromingsgevoelig gebied ligt.
Ontbreekt er een document?
Laat nooit uitschijnen dat een document werd overhandigd als dat niet zo is. Schrijf liever dat het attest is aangevraagd, dat het bij ontvangst zal worden bezorgd, en voorzie een opschortende voorwaarde of een recht van de koper als de inhoud ongunstig is. Voor de stedenbouwkundige inlichtingen voorzien compromissen vaak een specifieke clausule wanneer de gemeente niet tijdig antwoordde. Zie de documenten die u verzamelt en handtekeningen en exemplaren.
Valkuilen
- Een te oud attest: in Vlaanderen mag een overstromingsattest waarop men steunt ten hoogste één jaar oud zijn; een energiecertificaat is tien jaar geldig.
- Een attest dat niet het hele goed dekt: een garage of een perceel dat samen met de woning wordt verkocht, moet ook gedekt zijn.
- Bijlagen die niet bij elk exemplaar zitten: elke partij moet dezelfde volledige set krijgen.
- Onvolledige documenten van de syndicus: de syndicus heeft vijftien dagen om ze te bezorgen; vraag ze tijdig aan.
Veelgestelde vragen
Moet u de attesten bij het compromis voegen?
Dat is niet altijd verplicht, maar het is het beste bewijs dat de koper ze vóór de ondertekening ontving. Elke bijlage moet geïdentificeerd, gedateerd en geparafeerd zijn.
Welke bijlagen verschillen per Gewest?
Vooral de bodem (Leefmilieu Brussel, BDES, OVAM), de informatie over overstromingen (verplicht in Wallonië en Vlaanderen), asbest (enkel in Vlaanderen) en de voorkooprechten. Het energiecertificaat heet EPC in Vlaanderen en EPB-certificaat in Brussel en Wallonië.
Wat als een attest nog niet beschikbaar is?
Dat duidelijk in het compromis zeggen, zich ertoe verbinden het bij ontvangst te bezorgen, en een opschortende voorwaarde of een recht van de koper voorzien als de inhoud ongunstig is.
Welke documenten moet de syndicus voor een appartement bezorgen?
Onder meer het bedrag van het werkkapitaal en het reservekapitaal, de achterstallen van de verkoper, de lopende procedures, de beslist opgevraagde bijdragen, de laatste twee jaarrekeningen, de notulen van de algemene vergaderingen van de laatste drie jaar en de laatste afrekening (artikel 3.94 van het Burgerlijk Wetboek).
Moeten de bijlagen samen met het compromis geregistreerd worden?
Het compromis wordt met zijn bijlagen geregistreerd als ze er een integrerend deel van uitmaken. De notaris zegt welke documenten het moeten vergezellen.
Officiële bronnen
- Justel: Burgerlijk Wetboek, boek 3 (goederen), artikel 3.94
- Notaris.be: de verkoopovereenkomst (documenten en attesten)
- BIV: onderzoeks- en informatieplicht van de makelaar
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.