Attesten en energie
De EPB-aangifte van een nieuwbouw
Bij nieuwbouw of een zware renovatie wordt de energieprestatie tijdens de werf beheerd, met een aangestelde verslaggever en een eindaangifte. Wordt het goed kort na de werken verkocht, of zelfs vóór het einde ervan, dan moet u weten of die procedure volledig werd doorlopen en wie ze afrondt. Anders dreigt de koper een open dossier te erven.
De EPB-procedure bij werken
Vergunningsplichtige werken die de energieprestatie raken (nieuwbouw, ingrijpende renovatie, herbouw) gaan gepaard met een EPB-procedure: aanstelling van een verslaggever of EPB-adviseur, startverklaring, en na de werken een EPB-aangifte, binnen een termijn die de gewestelijke regelgeving bepaalt. Die aangifte stelt de werkelijk behaalde prestatie vast en leidt tot een certificaat dat als energiecertificaat van het gebouw dient.
Naargelang het Gewest
| Gewest | Betrokkene | Einddocument | Termijn |
|---|---|---|---|
| Brussel | EPB-adviseur | EPB-aangifte, daarna EPB-certificaat | Bepaald door de Brusselse regelgeving na het einde van de werken |
| Wallonië | EPB-verantwoordelijke | Finale EPB-aangifte, daarna EPB-certificaat | Bepaald door de Waalse regelgeving na het einde van de werken |
| Vlaanderen | EPB-verslaggever | EPB-aangifte, daarna EPC bouw | 12 maanden na ingebruikname of einde van de werken, en uiterlijk 5 jaar na de vergunning (6 jaar voor een vergunning vanaf 1 maart 2026) |
Het certificaat bij de verkoop
Het certificaat dat uit de EPB-aangifte volgt, geldt bij een latere verkoop als energieprestatiecertificaat, zolang het geldig is (in principe tien jaar). Werd de aangifte nooit ingediend, dan heeft het goed geen geldig certificaat: de verkoper zal de procedure moeten regulariseren of, naargelang het geval, een certificaat laten opmaken.
Het delicate geval is het goed dat vóór de EPB-aangifte wordt verkocht: een woning die enkele maanden klaar is, een appartement van een kleine promotor, een goed dat tijdens de werf wordt doorverkocht. Dan moet worden beslist wie de procedure afrondt.
Voorbeeld: een Vlaamse woning verkocht vóór de aangifte
De vergunning voor een woning in Leuven werd op 10 oktober 2024 afgeleverd; de woning is in gebruik sinds 1 juni 2026. De EPB-aangifte moet uiterlijk op 1 juni 2027 worden ingediend (twaalf maanden na ingebruikname), en in elk geval vóór 10 oktober 2029 (vijf jaar na een vergunning van vóór 1 maart 2026). De eigenaar verkoopt de woning bij compromis van 15 september 2026, vóór hij de aangifte heeft ingediend.
Het model van compromis biedt twee wegen: ofwel behoudt de bouwheer de aangifteplicht en bezorgt hij het EPC bouw (dat in het postinterventiedossier wordt gevoegd); ofwel gaat de plicht over op de koper, en geeft de verkoper hem op de dag van de akte een tussentijds rapport en alle informatie over de uitgevoerde werken. Deze berekening is indicatief.
Boetes en gekoppelde voordelen
Het niet naleven van de prestatie-eisen of het ontbreken van een aangifte kan tot boetes leiden, in principe ten laste van wie de werken liet uitvoeren (de bouwheer) of van de aangestelde verslaggever. De verkoper die heeft gebouwd, moet een onafgewerkte procedure dus meedelen.
In Vlaanderen hingen sommige vroegere fiscale voordelen ook af van de EPB-aangifte: zo vereiste het verlaagde tarief van 1 % verkooprecht voor een ingrijpende energetische renovatie of herbouw, open voor overeenkomsten gesloten vóór 1 januari 2025, een EPB-aangifte binnen zes jaar na de akte, op straffe van aanvullende rechten.
- EPB-aangifte ingediend en certificaat afgeleverd
- Gegevens van de verslaggever of EPB-adviseur
- Geen lopende sanctieprocedure
- Voor een op plan gekocht goed: certificaat bezorgd door de promotor
In het compromis
Het compromis vermeldt het certificaat uit de bouw, zoals elk EPC- of EPB-certificaat, met zijn gegevens, en laat de verkoper de stand van de procedure verklaren. Moet de aangifte nog gebeuren, dan duidt het duidelijk aan wie ze indient (verkoper-bouwheer of koper), wat bij de akte wordt overhandigd en wie een eventuele boete draagt. Voor een nieuw goed dat een promotor verkoopt, maakt de overhandiging van het certificaat deel uit van diens leveringsverplichtingen (zie het postinterventiedossier).
Valkuilen
- Denken dat de vergunning volstaat: zonder EPB-aangifte is er geen geldig certificaat.
- De procedure laten "hangen": verkoper noch koper neemt ze op, en de termijn verstrijkt.
- De technische fiches, facturen en werffoto's niet bijhouden, terwijl de verslaggever ze nodig heeft voor de aangifte.
- Het EPC bouw verwarren met een EPC voor een bestaand gebouw: de methodes verschillen.
Veelgestelde vragen
Heeft een goed dat drie jaar geleden werd gebouwd een nieuw certificaat nodig?
Neen, als de EPB-aangifte tot een nog geldig certificaat heeft geleid. Controleer de datum en het nummer, en bezorg de koper een kopie.
Wie betaalt de boete als het huis de eisen niet haalt?
In principe wie de werken liet uitvoeren, of de aangestelde verslaggever naargelang het Gewest. Het compromis kan dat in herinnering brengen om elke discussie te vermijden.
Zijn het postinterventiedossier en de EPB-aangifte hetzelfde?
Neen. Het postinterventiedossier betreft de veiligheid bij latere werken; de EPB-aangifte de energieprestatie. In Vlaanderen wordt het EPC bouw wel vaak in het postinterventiedossier gevoegd dat de koper ontvangt.
Mag men verkopen vóór de EPB-aangifte is ingediend?
Ja. Het compromis moet dan bepalen wie ze indient. In Vlaanderen voorziet het model dat de bouwheer de plicht behoudt, of dat ze overgaat op de koper met een tussentijds rapport bij de akte.
Hoeveel tijd heeft men in Vlaanderen voor de EPB-aangifte?
Twaalf maanden na de ingebruikname van het gebouw of het einde van de werken, en uiterlijk vijf jaar na de vergunning of melding als die van vóór 1 maart 2026 dateert, zes jaar als ze van die dag of later is.
Doet een lichte renovatie de procedure ontstaan?
Niet noodzakelijk. De procedure geldt voor vergunningsplichtige werken die de energieprestatie raken, en haar inhoud hangt af van de omvang van de werken. De architect zegt vanaf de vergunning of een EPB-procedure van toepassing is.
Officiële bronnen
- Vlaamse Codex: Energiedecreet van 8 mei 2009
- Vlaamse Codex: Energiebesluit van 19 november 2010
- Vlaanderen.be: energieprestatieregelgeving voor nieuwbouw en renovatie (EPB-aangifte)
- Energieportaal van Wallonië: EPB-eisen voor residentiële nieuwbouw
- Leefmilieu Brussel: EPB-doelen voor elk gebouw en EPB-eisen bij werken
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.