Bijzondere panden en situaties

De verkoop na recente werken

Een vernieuwd dak, een uitbreiding, een volledige renovatie: recente werken verhogen de waarde van het goed, op voorwaarde dat de koper de documenten krijgt die aantonen dat ze regelmatig zijn uitgevoerd en waarmee hij bij problemen de aannemers en de architect kan aanspreken. Het compromis moet zeggen welke werken er gebeurden, door wie, wanneer ze werden opgeleverd en welke waarborgen naar de koper overgaan.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

De tienjarige aansprakelijkheid volgt het goed

De aannemer en de architect zijn gedurende tien jaar vanaf de oplevering aansprakelijk voor ernstige gebreken die de stevigheid of de stabiliteit van het gebouw aantasten (artikelen 1792 en 2270 van het oud Burgerlijk Wetboek). Die vordering is een bijhorigheid van het goed: ze gaat met de eigendom over op de koper. Het notariële model bepaalt ook dat de koper zonder meer in de plaats treedt van alle rechten die de verkoper op dat vlak kon inroepen.

De oplevering is het vertrekpunt van de termijn: het is een verplichting van de bouwheer, zonder vormvereiste, maar u legt ze best vast in een gedateerd proces-verbaal. Bij een goed dat een projectontwikkelaar onder de wet Breyne verkoopt, is de verkoper zelf tot die waarborg gehouden ten aanzien van de opeenvolgende eigenaars (artikel 6 van de wet van 9 juli 1971); de vordering kan enkel tegen de oorspronkelijke verkoper worden ingesteld.

De verplichte verzekering

Sinds 1 juli 2018 verplicht de wet van 31 mei 2017 aannemers, architecten en andere dienstverleners in de bouwsector om hun tienjarige aansprakelijkheid te verzekeren voor woningbouwwerken waarvoor de tussenkomst van een architect vereist is. De verkoper bezorgt de koper het verzekeringsattest dat die wet voorschrijft.

De wet voorziet ook een register van verzekeringscontracten dat de notaris vóór de akte zal moeten raadplegen; zolang het uitvoeringsbesluit dat het register regelt niet in werking is, kan het niet worden geraadpleegd, en de akte vermeldt dat.

Een hervorming op 1 september 2027

De wet van 22 juli 2026, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 23 september 2026, voegt in het Burgerlijk Wetboek een boek 7 over de bijzondere contracten in (koop, huur, aanneming…). Ze treedt in werking op 1 september 2027 en vervangt onder meer de regeling van de artikelen 1792 en 2270: de aansprakelijkheid van de verkoper onder de wet Breyne slaat dan op conformiteitsgebreken die de stabiliteit bedreigen, in de zin van het nieuwe boek 7. Laat bij lopende of recente werken door de notaris nagaan welke regeling geldt volgens de datum van het contract.

De documenten die u verzamelt

  • Omgevingsvergunning of stedenbouwkundige vergunning, en het bewijs dat vergunningsplichtige werken een vergunning kregen
  • Processen-verbaal van voorlopige en definitieve oplevering
  • Contracten, facturen en contactgegevens van de aannemer en de architect
  • Attesten van de verzekering tienjarige aansprakelijkheid
  • Postinterventiedossier (PID), verplicht voor werken door aannemers sinds 1 mei 2001
  • Nieuw EPC als de energieprestatie veranderde, en het keuringsverslag van de nieuwe of gewijzigde elektrische installatie
  • Fabrieksgaranties en onderhoudscontracten (warmtepomp, panelen, ramen)

Werken die de verkoper zelf uitvoerde

De verkoper die zijn werken zelf uitvoerde, geniet geen enkele verzekering en blijft volgens het gemeen recht gehouden tot de vrijwaring voor verborgen gebreken. Een exoneratieclausule beschermt hem niet als hij het gebrek kende. Het is dus verstandig dat hij de uitgevoerde werken beschrijft, met datum, gebruikte materialen en eventuele problemen. In de modellen waarborgt de verkoper bovendien dat de werken die hij zelf uitvoerde, in overeenstemming zijn met de stedenbouwkundige regels en de verkregen vergunningen.

Valkuilen

  • Geen proces-verbaal van oplevering: het vertrekpunt van de waarborg wordt betwistbaar.
  • Een uitbreiding zonder vergunning: de verzekering kan spelen, maar de stedenbouwkundige overtreding blijft een apart probleem dat gemeld moet worden (zie onze gids over stedenbouwkundige overtredingen).
  • Het PID vergeten, dat de koper bij een latere verkoop op zijn beurt moet overdragen.
  • Een lopend geschil met de aannemer dat het compromis verzwijgt.
  • Renovatiepremies met een behoudsvoorwaarde die door de verkoop verloren gaan.

In het compromis

Het compromis somt de belangrijke recente werken op, met hun opleveringsdatum en de betrokken aannemers; het bevestigt de overdracht aan de koper van de rechten en vorderingen tegen aannemers, architecten en fabrikanten en voorziet de overhandiging van de documenten uiterlijk bij de akte. Werden er werken uitgevoerd die onder de verplichte verzekering vallen, dan regelt het de overhandiging van het verzekeringsattest. Is een oplevering nog niet gebeurd of loopt er een geschil, dan regelt het compromis wie de procedure voortzet, wie de kosten draagt en wie het voordeel krijgt.

Veelgestelde vragen

Kan de koper de aannemer van de verkoper aanspreken?

Ja voor de tienjarige aansprakelijkheid, die het goed volgt en op de koper overgaat. Voor de andere contractuele waarborgen (goede uitvoering, fabrieksgaranties) moet het compromis de overdracht bevestigen.

Vanaf wanneer loopt de tienjarige aansprakelijkheid?

Vanaf de oplevering van de werken, vandaar het belang van een gedateerd proces-verbaal van oplevering. Zonder formele oplevering is de datum moeilijker te bewijzen en kan hij worden betwist.

Kunnen werken zonder vergunning gedekt zijn?

De verzekering en de aansprakelijkheid van de aannemer kunnen spelen, maar de stedenbouwkundige overtreding blijft een apart probleem. Ze moet aan de koper gemeld worden en kan tot herstelmaatregelen of een dure regularisatie leiden.

Welke werken vallen onder de verplichte verzekering?

Woningbouwwerken waarvoor de tussenkomst van een architect vereist is, uitgevoerd door aannemers of dienstverleners die onder de wet van 31 mei 2017 vallen. Kleine werken zonder architect vallen er in principe niet onder.

Verandert de hervorming van 2027 iets voor een verkoop vandaag?

Voor een verkoop in 2026 geldt in principe de huidige regeling voor reeds opgeleverde werken. Het nieuwe boek 7 van het Burgerlijk Wetboek treedt in werking op 1 september 2027; voor contracten die daarna worden gesloten, veranderen de regels. De notaris gaat na welke regeling van toepassing is.

Is er na werken een nieuw EPC nodig?

Als de energieprestatie veranderde (isolatie, ramen, verwarming), geeft een nieuw EPC een correct beeld en verhoogt het vaak de waarde. Een geldig EPC is in elk geval vereist zodra het goed te koop wordt aangeboden.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook