Bijzondere panden en situaties
Onbetaalde huur bij de verkoop
Een eigenaar, uitgeput door een huurder die niet meer betaalt, beslist te verkopen. De koper ziet een goed onder zijn vrije waarde. De verkoop is mogelijk, maar moet drie vragen regelen: aan wie komen de achterstallen toe, wie voert de procedure, en wat weet de koper precies over de toestand? De huurovereenkomst blijft immers na de akte doorlopen, en in Brussel kan de huurder zelfs een voorkeurrecht hebben. Dit zijn de regels, een rekenvoorbeeld en de clausule die u voorziet.
Aan wie komen de achterstallen toe?
- De huur die vervallen is vóór de eigendomsoverdracht (in de praktijk de dag van de akte) blijft in principe verschuldigd aan de verkoper.
- De huur die daarna vervalt, komt de koper toe, die verhuurder is geworden (zie een verhuurd goed verkopen).
- De partijen kunnen het anders afspreken: de verkoper draagt bijvoorbeeld zijn schuldvordering voor achterstallen aan de koper over tegen een prijs of een vermindering van de verkoopprijs. Zo'n overdracht moet schriftelijk gebeuren en aan de huurder worden meegedeeld om hem tegenwerpelijk te zijn.
De lopende procedure
- Een procedure voor de vrederechter tot betaling, ontbinding van de huurovereenkomst of uithuiszetting kan bij de verkoop lopen. Het compromis moet zeggen wie ze voortzet en met welk doel.
- Voor de ontbinding en de uithuiszetting heeft de huidige verhuurder de hoedanigheid: de koper kan het geding na de akte hervatten, omdat hij in de rechten en verplichtingen van de verhuurder treedt.
- Voor de vroegere achterstallen behoudt de verkoper in principe zijn vordering, behoudens overdracht.
- Een uithuiszetting volgt wettelijke termijnen na de betekening van het vonnis en, volgens het Gewest, een winterstop: de koper kan niet op een snelle vrijmaking rekenen.
Zie ook een goed in geschil verkopen.
De regels per Gewest
| Vraag | Brussel | Wallonië | Vlaanderen |
|---|---|---|---|
| Gaat de huur over op de koper? | Ja, volgens de regels van de Brusselse Huisvestingscode | Ja als de huur een vroegere vaste datum heeft, of als de huurder er minstens zes maanden woont (artikel 63 van het decreet van 15 maart 2018) | Ja, volgens het Vlaams Woninghuurdecreet |
| Voorkeurrecht van de huurder | Ja bij een huur hoofdverblijfplaats van negen jaar, als de huurder er gedomicilieerd is (artikelen 247/1 en 247/2) | Neen | Neen |
| Huurwaarborg | Vrijgegeven op schriftelijk akkoord of rechterlijke beslissing | Hoogstens twee maanden huur; vrijgegeven op een schriftelijk akkoord van ten vroegste het einde van de huur of op rechterlijke beslissing (artikel 62) | Vrijgegeven op schriftelijk akkoord of rechterlijke beslissing |
In Brussel geldt de kennisgeving van het voornemen tot verkoop als aanbod aan de huurder, die dertig dagen heeft om te antwoorden; elke verkoop die onder het voorkeurrecht valt, wordt geacht gesloten te zijn onder de opschortende voorwaarde dat het niet wordt uitgeoefend (artikel 247/2, §§ 3 en 8). Een huurder die niet betaalt, wordt door de wet niet uitgesloten.
Rekenvoorbeeld
Een appartement is verhuurd voor 900 euro per maand. Op 31 oktober 2026 is de huurder zeven maanden huur verschuldigd, of 6.300 euro; een waarborg van 1.800 euro (twee maanden) staat geblokkeerd op een rekening op zijn naam. De akte is gepland op 31 januari 2027.
- Zonder bijzondere clausule blijven de 6.300 euro en de huur van november tot januari (2.700 euro) aan de verkoper verschuldigd, die de invordering alleen voortzet.
- Met een overdracht van schuldvordering kan de koper de 9.000 euro achterstallen overnemen tegen een onderhandelde prijs, bijvoorbeeld 3.000 euro, en één procedure voeren.
- De waarborg van 1.800 euro dekt slechts een deel van de achterstallen: het compromis moet zeggen wie hem geniet wanneer hij wordt vrijgegeven.
De huurwaarborg
De waarborg kan enkel worden vrijgegeven met het schriftelijke akkoord van beide partijen, opgesteld ten vroegste op het einde van de huur, of op grond van een rechterlijke beslissing. Wordt de huurovereenkomst ontbonden en de huurder veroordeeld, dan laat het vonnis toe de waarborg ten voordele van de verhuurder vrij te geven. Omdat de verhuurder bij de akte verandert, moet het compromis zeggen wie de waarborg voor de achterstallen van vóór de akte geniet, en moet de bank over de nieuwe verhuurder worden ingelicht (zie huurwaarborg).
Valkuilen
- De achterstallen of de procedure verzwijgen: de koper zou bedrog kunnen inroepen of een prijsvermindering vragen.
- Een datum van vrijmaking van het goed beloven, die niemand kan waarborgen.
- In Brussel de kennisgeving van het voorkeurrecht aan de huurder vergeten, ook als hij in gebreke is.
- De achterstallen overdragen zonder geschrift of kennisgeving aan de huurder, die dan geldig aan de verkoper kan betalen.
- Twee parallelle procedures laten lopen, een van de verkoper voor het verleden en een van de koper voor de toekomst, zonder afstemming tussen de advocaten.
In het compromis
- De achterstallen op een bepaalde datum precies beschrijven, en de lopende procedure (rechtscollege, voorwerp, volgende zitting)
- Het lot van de achterstallen vóór en na de akte regelen, of hun overdracht en de prijs ervan
- Voorzien wie de procedure voortzet, wie de advocaat kiest en wie de kosten draagt
- Het lot van de huurwaarborg regelen
- In Brussel het voorkeurrecht en de opschortende voorwaarde die eruit volgt regelen
- Elke waarborg over de datum van vrijmaking van het goed uitsluiten
Bijvoorbeeld: de huurder is op 31 oktober 2026 achterstallen van 6.300 euro verschuldigd; een procedure tot ontbinding en uithuiszetting is aanhangig voor de vrederechter; de achterstallen vervallen vóór de akte blijven de verkoper verworven; de koper hervat het geding op zijn kosten vanaf de akte; er wordt geen enkele waarborg gegeven over de datum van vrijmaking.
Veelgestelde vragen
Aan wie komt de onbetaalde huur bij een verkoop toe?
In principe blijft de huur die vóór de akte verviel aan de verkoper verschuldigd, en komt de huur die daarna vervalt de koper toe. De partijen kunnen afspreken dat de verkoper zijn schuldvordering voor achterstallen aan de koper overdraagt, schriftelijk en met kennisgeving aan de huurder.
Kan de koper de procedure tot uithuiszetting voortzetten?
Ja. Als nieuwe verhuurder kan hij het geding tot ontbinding en uithuiszetting na de akte hervatten. De beschermende regels van de uithuiszetting, haar termijnen en, volgens het Gewest, de winterstop blijven gelden.
Moet de onbetaalde huur in het compromis worden vermeld?
Ja. De koper moet het bedrag van de achterstallen, de lopende procedure en de onzekerheid over de datum van vrijmaking van het goed kennen. Wie zwijgt, stelt zich bloot aan een vordering wegens bedrog of een vraag tot prijsvermindering.
Heeft een huurder die niet betaalt in Brussel een voorkeurrecht?
De wet sluit hem niet uit: het Brusselse voorkeurrecht geldt voor de huurder met een huur hoofdverblijfplaats van negen jaar die in de woning gedomicilieerd is. Hij moet de kennisgeving van het voornemen tot verkoop ontvangen en heeft dertig dagen om te beslissen.
Wie geniet de huurwaarborg bij achterstallen?
Wie het compromis aanwijst. Zo niet volgt de waarborg de huurovereenkomst en gaat hij over op de koper, terwijl de vroegere achterstallen bij de verkoper blijven. Hij wordt enkel vrijgegeven op schriftelijk akkoord van de partijen of op rechterlijke beslissing.
Officiële bronnen
- Wallex: Waals decreet van 15 maart 2018 betreffende de woninghuurovereenkomst (artikelen 62 en 63)
- Justel: Brusselse Huisvestingscode, artikelen 247/1 tot 247/4
- SPW Logement: verloop van een gerechtelijke procedure (vrederechter, Franstalig)
- Notaris.be: mijn onroerend goed verkopen, wat met mijn huurders?
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.