Prijs en fiscaliteit
6 % btw na afbraak en heropbouw
Sinds 1 juli 2025 geldt onder strikte voorwaarden een permanent verlaagd btw-tarief voor de verkoop van een nieuwe woning die na de afbraak van een bestaand gebouw is opgetrokken. Voor de projectontwikkelaar en de koper loopt het verschil met het normale tarief van 21 % op tot tienduizenden euro's. Dan moet de verklaring wel tijdig gebeuren en moet de koper zijn verbintenissen jarenlang nakomen.
Het principe
De verkoop van een nieuw gebouw door een btw-plichtige is onderworpen aan btw, in principe 21 %, op de constructie en de grond. Het tarief van 6 % geldt voor de levering van een nieuwe woning (en in voorkomend geval de bijhorende grond) wanneer de verkoper een gebouw heeft afgebroken en samenhangend heeft heropgebouwd, als de authentieke akte vermeldt dat alle voorwaarden vervuld zijn. De regeling staat in rubriek XXXVII van tabel A van de bijlage bij het koninklijk besluit nr. 20 inzake btw; ze geldt ook voor de vestiging of overdracht van een zakelijk recht op die woning.
De drie bedoelde situaties
| Situatie | Koper | Oppervlakte | Behoudstermijn |
|---|---|---|---|
| Enige eigen woning | Natuurlijke persoon die er onmiddellijk zijn domicilie vestigt en geen andere woning heeft | Maximaal 175 m² bewoonbare oppervlakte | Tot 31 december van het 5e jaar na de eerste ingebruikneming |
| Sociale verhuur | Koper die verhuurt aan een sociaal verhuurkantoor, een sociale huisvestingsmaatschappij of een erkende instelling, rechtstreeks of via een beheersmandaat | Geen grens | Tot 31 december van het 15e jaar na de eerste ingebruikneming |
| Verhuur aan een natuurlijke persoon | Koper die verhuurt aan een natuurlijke persoon die er onmiddellijk zijn domicilie vestigt | Maximaal 175 m² bewoonbare oppervlakte | Tot 31 december van het 15e jaar na de eerste ingebruikneming |
Voor de eigen woning worden enkele rechten op andere woningen getolereerd: onverdeelde aandelen, blote eigendom of vruchtgebruik verkregen door erfopvolging, en de vorige eigen woning als ze uiterlijk op 31 december van het jaar na de eerste ingebruikneming van de nieuwe woning wordt overgedragen. Over de blote eigendom van een andere, niet geërfde woning bestaat discussie: de rechtbank van Antwerpen oordeelde op 1 april 2026 dat ze het verlaagde tarief niet verhindert, maar de administratie ging in beroep.
De verklaring en het behoud van het tarief
De verkoper dient vóór het belastbare feit van de btw een verklaring in, medeondertekend door de koper. Bij een verkoop op plan onder de wet Breyne kan dat uiterlijk bij de voorlopige oplevering en de sleuteloverdracht: tot dan dragen de voorschotfacturen 21 %, die na de indiening worden geregulariseerd. Het verlaagde tarief blijft enkel volledig behouden als de voorwaarden tijdens de hele behoudstermijn vervuld blijven; anders wordt een deel van de bespaarde btw opnieuw verschuldigd.
En de grond?
De grond die samen met het nieuwe gebouw wordt verkocht, volgt de btw-regeling. Vergeet niet om in de akte de bijbehorende vrijstelling van registratierechten te vragen: in Vlaanderen de vrijstelling van verkooprecht van artikel 2.9.6.0.1, eerste lid, 4°, van de Vlaamse Codex Fiscaliteit; in Brussel en Wallonië de gelijkaardige bepaling van het Wetboek der registratierechten. Het notariële model herinnert eraan die clausule naast de btw-clausule op te nemen.
Voorbeeld in cijfers
Een nieuwe woning, heropgebouwd na afbraak, wordt voor 350.000 euro exclusief btw (grond inbegrepen) verkocht aan een koppel dat er zijn enige woning van maakt (160 m² bewoonbaar). Indicatieve bedragen:
- Btw tegen 21 %: 73.500 euro, dus 423.500 euro inclusief btw.
- Btw tegen 6 %: 21.000 euro, dus 371.000 euro inclusief btw.
- Besparing: 52.500 euro, op voorwaarde dat het koppel er onmiddellijk zijn domicilie vestigt en er blijft tot 31 december van het vijfde jaar na de eerste ingebruikneming.
Valkuilen
- De verklaring vóór het belastbare feit vergeten: het tarief van 6 % geldt niet vanzelf.
- Een totale bewoonbare oppervlakte van meer dan 175 m², bijvoorbeeld na de inrichting van de zolder.
- Een koper die een andere woning langer houdt dan toegelaten.
- De eigen woning vóór het einde van het vijfde jaar verhuren of verkopen.
- De vrijstelling van registratierechten op de grond in de akte vergeten.
Wat het compromis moet voorzien
- De bedoelde situatie (eigen woning, sociale verhuur, verhuur aan een natuurlijke persoon)
- De verbintenis van de koper over domiciliëring of verhuur en over de behoudstermijn
- De totale bewoonbare oppervlakte
- Wie de verklaring indient en wanneer
- Wat er met de btw gebeurt als de voorwaarden niet vervuld zijn of niet langer vervuld blijven
- Bij meerdere kopers: wie van hen de voorwaarden vervult
Veelgestelde vragen
Valt een particulier die zijn eigen woning afbreekt en heropbouwt hieronder?
Deze gids gaat over de verkoop door een projectontwikkelaar. De bouwheer die voor zichzelf laat heropbouwen, valt onder een verwante regeling die op de facturen van de aannemer wordt toegepast, met eigen voorwaarden.
Wat als de koper het goed na twee jaar verhuurt?
Voor de eigen woning blijft het tarief dan niet volledig behouden, want de voorwaarde moet vervuld zijn tot 31 december van het vijfde jaar na de eerste ingebruikneming: een deel van de bespaarde btw wordt opnieuw verschuldigd.
Geldt het tarief van 6 % automatisch?
Nee. Het vereist de voorafgaande verklaring van de verkoper, medeondertekend door de koper, en de vermelding in de authentieke akte dat alle voorwaarden vervuld zijn.
Wat als niet alle kopers aan de voorwaarden voldoen?
Het verlaagde tarief kan beperkt worden tot het aandeel of het recht dat de koper verwerft die de voorwaarden vervult. Het compromis en de akte moeten die koper precies aanduiden.
Mag men zijn vorige woning houden?
Tijdelijk: de vorige eigen woning moet uiterlijk op 31 december van het jaar na de eerste ingebruikneming van de nieuwe woning worden overgedragen. Daarna komt het verlaagde tarief in het gedrang.
Zijn er registratierechten verschuldigd op de grond?
Nee, als de grond samen met het gebouw onder de btw-regeling wordt verkocht en de vrijstelling in de akte wordt gevraagd. Dat is een aparte vermelding naast die over de btw, die u niet mag vergeten.
Officiële bronnen
- FOD Financiën: btw en sloop-heropbouw
- Justel: wet van 9 juli 1971 (wet Breyne)
- Vlaamse Codex: Vlaamse Codex Fiscaliteit (artikel 2.9.6.0.1)
- Notaris.be: jouw bescherming als bouwheer (de wet Breyne)
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.