Stedenbouw en voorkoop

De te herontwikkelen sites in Wallonië

Wallonië telt heel wat verlaten industriële of commerciële sites. Om hun herbestemming te bevorderen, laat het CoDT toe ze op te nemen in een perimeter van « te herontwikkelen site » (site à réaménager). Die erkenning opent steunmaatregelen, maar legt ook verplichtingen op en verbiedt, tijdens de procedure, te verkopen zonder toelating van de Waalse Regering. Ze moet vóór elke ondertekening worden opgespoord.

Bijgewerkt op · 5 min leestijd

Wat is een te herontwikkelen site?

Het Wetboek van Ruimtelijke Ontwikkeling (CoDT) omschrijft de te herontwikkelen site in artikel D.V.1 als een goed of een geheel van goederen die bestemd waren of zijn voor een andere activiteit dan wonen, en waarvan het behoud in de huidige toestand strijdig is met de goede ruimtelijke ordening of het bebouwde weefsel ontwricht. De perimeter kan ook delen omvatten die nog in gebruik zijn, delen die precair bewoond worden en woningen.

Typische voorbeelden: een oude fabriek, een opslagplaats, een leegstaand handelscomplex, een verlaten station. Het goed is niet noodzakelijk verontreinigd, maar vaak wel.

De erkenningsprocedure

  • De Waalse Regering legt de perimeter vast, op eigen initiatief, op voorstel van een openbare instelling of op voorstel van de eigenaars of houders van zakelijke rechten (artikel D.V.2).
  • Het ontwerpbesluit, met een verantwoordingsdossier en een kaart, wordt onder meer aan het college van burgemeester en schepenen en aan de eigenaars voor advies voorgelegd; zij hebben dertig dagen, en hun stilzwijgen geldt als gunstig advies.
  • De eigenaars moeten de belanghebbenden, bijvoorbeeld hun huurders, binnen vijftien dagen inlichten.
  • De gemeente houdt een openbaar onderzoek, waarna de Regering de perimeter definitief vastlegt; ze kan hem later wijzigen of opheffen.

Het stedenbouwkundig attest nr. 1 en de stedenbouwkundige inlichtingen vermelden of het goed in een perimeter van een te herontwikkelen site ligt (artikel D.IV.97).

Verkopen tijdens de procedure: de verplichte toelating

Dit is het belangrijkste punt voor een verkoop. Volgens artikel D.V.4 CoDT mogen de eigenaars, vanaf de ontvangst van het besluit dat de procedure opstart tot de ontvangst van het besluit bedoeld in artikel D.V.2, § 10, de goederen in de site niet vervreemden of met zakelijke rechten bezwaren zonder toelating van de Regering of van de persoon die zij aanwijst.

  • De overheid verstuurt haar beslissing binnen twee maanden na de aanvraag; zonder antwoord geldt de beslissing als gunstig.
  • De koper die de toelating krijgt, is tot dezelfde verplichtingen gehouden als de vorige eigenaar.
  • Een verkoop zonder toelating is vernietigbaar op verzoek van het Gewest.

Voorbeeld. Op 10 maart wordt een compromis getekend voor een oude schrijnwerkerij in een perimeter die wordt vastgelegd. De aanvraag tot toelating wordt op 15 maart door de administratie ontvangen. Zonder antwoord op 15 mei geldt de toelating als verleend en kan de akte worden vastgelegd. Het compromis moet dus een opschortende voorwaarde van toelating bevatten en een aktedatum na die termijn.

De gevolgen van de erkenning

  • De site moet worden herontwikkeld: sanering, renovatie, afbraak of heropbouw.
  • Gewestelijke subsidies kunnen de verwerving, de studies en de werken financieren, vooral voor openbare besturen en, onder voorwaarden, voor private eigenaars.
  • Het besluit kan de handelingen en werken van herstel en renovatie die het voorziet vergemakkelijken.
  • De site kan ten algemenen nutte worden onteigend als de herontwikkeling dat vereist (zie onteigening en rooilijn).

En in Brussel of Vlaanderen?

GewestRegelingGevolgen voor de verkoop
WalloniëTe herontwikkelen site (CoDT, artikelen D.V.1 en volgende)Toelating van de Regering om tijdens de procedure te verkopen; koper gehouden tot dezelfde verplichtingen
BrusselInventaris van de niet-uitgebate bedrijfsruimten (BWRO, artikelen 251 en volgende)De opname brengt, behoudens schorsing of vrijstelling, een belasting, een verplichting tot rehabilitatie en herbestemming en een risico op onteigening mee: de koper moet worden ingelicht
VlaanderenBrownfieldprojecten met een convenant (decreet van 30 maart 2007)Mogelijke vrijstelling van het verkooprecht voor een overdracht met het oog op het project, mits attest (artikel 2.9.6.0.3, 4°, Vlaamse Codex Fiscaliteit)

De bodem

Een oude bedrijfssite is vaak verontreinigd. De erkenning als te herontwikkelen site ontslaat niet van de verplichtingen van het Waalse bodemdecreet: het uittreksel uit de databank van de bodemtoestand (BDES) moet vóór de verkoop worden opgevraagd, en een oriënterend bodemonderzoek kan verplicht zijn naargelang de vroegere activiteit (zie bodemverontreiniging). De kosten van een sanering kunnen de waarde van de grond overtreffen: ze moeten gekend zijn voordat de prijs wordt vastgelegd.

Vóór het compromis

  • Nagaan of het goed als te herontwikkelen site is erkend of in erkenning is (stedenbouwkundige inlichtingen, stedenbouwkundig attest nr. 1, WalOnMap)
  • Het besluit en de perimeter opvragen, en de verkoper vragen of hij een ontwerpbesluit ontving
  • Loopt de procedure: de toelating om te verkopen aanvragen en verkopen onder de opschortende voorwaarde van die toelating
  • De gemeente en het Gewest bevragen over het herontwikkelingsproject en eventuele subsidies
  • Het BDES-uittreksel en de bodemverplichtingen nagaan
  • De andere nuttige voorwaarden voorzien: vergunning of stedenbouwkundig attest (zie stedenbouwkundig attest), bodemonderzoek, financiering

Valkuilen: tekenen zonder de perimeter na te gaan; een aktedatum vastleggen vóór het einde van de termijn voor de toelating; vergeten dat de koper de herontwikkelingsverplichtingen overneemt. Zie ook grond op een bedrijventerrein en compromis in Wallonië.

Veelgestelde vragen

Wat is een te herontwikkelen site in Wallonië?

Een goed, vaak een vroegere industriële of commerciële activiteit, waarvan het behoud in de huidige toestand strijdig is met de goede ruimtelijke ordening of het bebouwde weefsel ontwricht. De perimeter wordt door de Waalse Regering vastgelegd met toepassing van de artikelen D.V.1 en volgende van het CoDT.

Mag men een goed in een te herontwikkelen site verkopen?

Ja, maar tijdens de procedure vereist de verkoop de toelating van de Regering of van de persoon die zij aanwijst (artikel D.V.4 CoDT). Zonder toelating is de verkoop vernietigbaar op verzoek van het Gewest.

Hoe lang duurt het om de toelating te krijgen?

De overheid verstuurt haar beslissing binnen twee maanden na de aanvraag. Zonder antwoord binnen die termijn geldt de toelating als verleend.

Neemt de koper de verplichtingen van de verkoper over?

Ja. Wanneer de verkoop wordt toegelaten, is de nieuwe eigenaar tot dezelfde verplichtingen gehouden als de vorige, met name die in verband met de herontwikkeling van de site.

Opent de erkenning recht op steun?

Ja, gewestelijke subsidies kunnen de verwerving, de studies en de herontwikkelingswerken financieren, onder de voorwaarden die het Gewest bepaalt. Ze gaan vooral naar openbare besturen, en onder voorwaarden naar private eigenaars.

Bestaat er een vergelijkbare regeling in Brussel?

Brussel houdt een inventaris van de niet-uitgebate bedrijfsruimten bij (BWRO, artikelen 251 en volgende). De opname brengt in principe een belasting, een verplichting tot rehabilitatie en een risico op onteigening mee, die de koper moet kennen.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook