Stappen van de verkoop

De eigendomstitel van de verkoper lezen

De eigendomstitel is het eerste document dat u de verkoper vraagt, en vaak het minst goed gelezen. Toch zegt hij wat de verkoper werkelijk bezit, onder welke voorwaarden hij het verwierf en welke lasten hij moet overdragen. De notaris neemt hem over in de akte, samen met de keten van vorige eigenaars. Zo overloopt u hem efficiënt, dit moet in het compromis komen, en dit zijn de vaakste valkuilen.

Bijgewerkt op · 5 min leestijd

De titel verkrijgen

De titel is de authentieke akte waarmee de verkoper eigenaar werd: koopakte, schenking, verdeling, akte van erfopvolging of aangifte van nalatenschap voor een geërfd goed, basisakte voor een appartement. De verkoper heeft normaal een afschrift, dat zijn notaris hem na de aankoop bezorgde. Zo niet, dan kan hij het vragen aan de notaris die de akte verleed of aan diens opvolger, of een afschrift verkrijgen bij het kantoor Rechtszekerheid van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie. Indicatief bedraagt de retributie voor een afschrift of uittreksel van een akte 65 € tot 31 december 2026 en 70 € vanaf 1 januari 2027, ongeacht het aantal bladzijden.

Een verkoper die het goed erfde, heeft soms geen enkele titel op zijn naam: dan moet de titel van de overledene worden opgespoord en de akte van erfopvolging worden voorzien (zie de hoedanigheid van erfgenaam bewijzen).

De acht punten om na te gaan

  1. De eigenaar: wie verwierf, alleen of met meerderen, in volle eigendom, in vruchtgebruik of in blote eigendom, met welk huwelijksstelsel (zie gehuwde verkoper). Alle titularissen moeten tekenen.
  2. De beschrijving: adres, aard, kadaster, oppervlakte. Vergelijk ze met de huidige toestand: werd er sindsdien een perceel verkocht, gekocht, gesplitst? (zie de kadastrale documenten lezen).
  3. Het plan dat werd bijgevoegd of neergelegd, en zijn referentie in de databank van de afbakeningsplannen.
  4. De eigendomsoorsprong: de keten van de vorige eigenaars (zie eigendomsoorsprong).
  5. De erfdienstbaarheden en de clausule die ze overneemt, vaak met verwijzing naar vroegere titels (zie erfdienstbaarheden).
  6. De bijzondere voorwaarden: bouwverbod, verkavelingsvoorschriften, voorkeurrecht, bewoningsplicht, gemene muren.
  7. De voorbehouden: voorbehouden vruchtgebruik of recht van bewoning, vervreemdingsverbod, beding van terugkeer van de schenker (zie geschonken goed).
  8. De bijzondere vermeldingen: gemelde stedenbouwkundige overtredingen, verontreiniging, lopende huur, prijs betaalbaar op termijn, voorrecht van de vorige verkoper.

De dertigjarige oorsprong: de keten terug volgen

De titel van de verkoper volstaat niet altijd. De hypotheekwet bepaalt dat de akte die openbaar gemaakt moet worden, de eigendomstitel van het goed vermeldt en de laatst overgeschreven titel als die minder dan dertig jaar oud is (artikel 141). In de praktijk stelt de notaris een dertigjarige eigendomsoorsprong samen: hij gaat van titel tot titel terug tot een akte van meer dan dertig jaar, omdat een ononderbroken bezit daarna in principe de eigendom kan consolideren (zie de verkrijgende verjaring).

Voorbeeld: de verkoper kreeg de woning in 2019 geschonken van zijn moeder; zij had ze in 1988 gekocht. De titel van de verkoper is de schenkingsakte van 2019, maar de eigendomsoorsprong vermeldt ook de aankoop van 1988. Bevat de schenking een beding van terugkeer ten gunste van de moeder, dan moet de verkoop daar rekening mee houden. Bij een nalatenschap zonder akte identificeert de notaris de aangifte van nalatenschap of de akte van erfopvolging die de ontbrekende schakel vormt.

Wat in het compromis komt

Het compromis moet de beschrijving van het goed, een samengevatte eigendomsoorsprong en de bijzondere voorwaarden die de koper binden, getrouw overnemen. Een algemene formule ("het goed wordt verkocht met zijn actieve en passieve erfdienstbaarheden") volstaat niet als de titel een bijzondere voorwaarde bevat: die moet worden overgenomen of het uittreksel uit de titel moet worden bijgevoegd. De koper die na de ondertekening een bouwverbod of een bewoningsplicht ontdekt, kan dwaling of de vrijwaring voor uitwinning inroepen (zie vrijwaring voor uitwinning).

  • De verkopers precies identificeren zoals de eigenaars in de titel, en alle nodige ondertekenaars
  • De huidige beschrijving en het kadaster overnemen, en een verschil met de titel melden
  • De bijzondere voorwaarden en conventionele erfdienstbaarheden bijvoegen of overnemen
  • De datum van de titel en de notaris die hem verleed, vermelden
  • Voorzien dat de verkoper de vroegere titels in zijn bezit aan de notaris bezorgt

Valkuilen

  • Een titel op naam van één echtgenoot: het goed kan toch gemeenschappelijk zijn volgens het huwelijksstelsel, of de gezinswoning vormen; de andere echtgenoot moet dan tussenkomen.
  • Een vergeten voorbehouden vruchtgebruik: een ouder kan bij een schenking het vruchtgebruik behouden hebben; zonder zijn tussenkomst krijgt de koper enkel de blote eigendom (zie vruchtgebruik en blote eigendom).
  • Een vergeten perceel: een toegangsweg, een garage of een strook tuin die met een afzonderlijke akte werd verworven, staat niet in de hoofdtitel.
  • Een verwijzing naar een vroegere titel: "het goed is bezwaard met de erfdienstbaarheden uit de akte van 1962" verplicht u die akte te lezen.

De grenzen van de titel

  • De titel beschrijft de toestand op de dag van de ondertekening: hij zegt niets over latere werken, noch over verkregen of ontbrekende vergunningen (zie stedenbouwkundige overtredingen).
  • De oppervlakte in een oude titel is vaak een benadering.
  • Erfdienstbaarheden die na de akte werden gevestigd, bijvoorbeeld voor een buur, staan er niet in.
  • Hypotheken en beslagen staan er niet in: de notaris vult het onderzoek aan met een hypothecaire staat en de lezing van de vroegere titels.

Veelgestelde vragen

Waar vindt u de eigendomstitel van de verkoper?

De verkoper heeft normaal een afschrift. Zo niet, dan kan de notaris die de akte verleed er een afleveren, en kan een afschrift worden verkregen bij het kantoor Rechtszekerheid van de Patrimoniumdocumentatie, tegen een forfaitaire retributie.

Wat moet u uit de titel overnemen in het compromis?

De beschrijving van het goed, een samengevatte eigendomsoorsprong en alle bijzondere voorwaarden die de koper binden: bouwverbod, verkavelingsvoorschriften, voorkeurrecht, bewoningsplicht, conventionele erfdienstbaarheden.

Wat is de dertigjarige eigendomsoorsprong?

De keten van eigendomstitels die minstens dertig jaar teruggaat. De notaris stelt ze samen om na te gaan of de verkoper zijn rechten van regelmatige opeenvolgende eigenaars heeft. De akte vermeldt de titel van de verkoper en de laatst overgeschreven titel als die minder dan dertig jaar oud is.

Volstaat de titel om het goed na te gaan?

Neen. Hij zegt niets over latere werken en vergunningen, zijn oppervlakte kan benaderend zijn en er kunnen sindsdien erfdienstbaarheden gevestigd zijn. Hij wordt aangevuld met de stedenbouwkundige inlichtingen en de hypothecaire staat.

Wat als de titel op naam van een overledene staat?

De erfgenamen moeten hun hoedanigheid aantonen, met een attest of een akte van erfopvolging, en allen moeten aan de verkoop deelnemen. De notaris voorziet de formaliteiten vóór de akte.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook