Stappen van de verkoop

Het compromis elektronisch ondertekenen

Koper in het buitenland, verkopers verspreid over het land, onmogelijke agenda's: het compromis online laten tekenen is gangbaar geworden. Dat kan en het is geldig, op voorwaarde dat u het juiste niveau van handtekening kiest, één volledige versie van het document laat tekenen en weet welke datum het krijgt.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

Een compromis kan elektronisch ondertekend worden

Het compromis is een onderhandse akte. De verkoop is volkomen zodra er akkoord is over zaak en prijs; het geschrift dient vooral als bewijs. Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek, in werking sinds 1 november 2020, omschrijft de handtekening als een teken of een opeenvolging van tekens, aangebracht met de hand, elektronisch of via ieder ander procedé, waarmee een persoon zich identificeert en waaruit zijn wilsuiting blijkt (art. 8.1). Voor de elektronische handtekening verwijst het naar de Europese eIDAS-verordening.

Een elektronisch ondertekend compromis levert dus, net als een papieren compromis, het bewijs op van de overeenkomst tussen de ondertekenaars (art. 8.18). Enkel de authentieke akte voor de notaris heeft eigen vormregels.

Drie niveaus van handtekening

NiveauVoorbeeldKracht bij betwisting
GewoonGetypte naam, aangevinkt vakje, ingeplakte afbeelding van een handtekeningZwak: men zal moeten bewijzen wie tekende en dat de tekst niet wijzigde
GeavanceerdHandtekening die op unieke wijze aan de ondertekenaar en het document verbonden is, via een platform dat het bestand verzegeltGoed: elke latere wijziging van het document is opspoorbaar
GekwalificeerdHandtekening met de Belgische elektronische identiteitskaart of itsmeMaximaal: hetzelfde rechtsgevolg als een handgeschreven handtekening

Voor een verbintenis van enkele honderdduizenden euro is de gekwalificeerde handtekening de enige die de partijen beschermt tegen een betwisting over de identiteit van de ondertekenaar.

Hoeveel originelen?

Een onderhandse akte die een wederkerig contract vaststelt, zoals de verkoop, moet in principe opgemaakt worden in zoveel originelen als er partijen met een onderscheiden belang zijn, en elk origineel moet hun aantal vermelden (art. 8.20). Voor een elektronisch contract geldt die vereiste als vervuld wanneer het geschrift integer bewaard wordt en het procedé elke partij toelaat erover te beschikken of er toegang toe te hebben.

In de praktijk volstaat één bestand dat door iedereen op hetzelfde platform getekend wordt en waarvan elke partij een identieke kopie krijgt. Vermijd afzonderlijk getekende kopieën: dan rijst de vraag welke de juiste is.

Welke datum geldt?

  • Tussen de partijen is de verkoop gesloten bij de laatste handtekening. Die doet de termijn voor de betaling van de waarborg, de termijn van de opschortende voorwaarden en de termijn voor het verlijden van de akte lopen.
  • Het compromis moet binnen vier maanden ter registratie aangeboden worden.
  • Tegenover derden krijgt een onderhandse akte pas vaste datum door haar registratie, door de vaststelling ervan in een authentieke akte of wanneer een partij ze niet meer kan wijzigen, bijvoorbeeld door haar overlijden (art. 8.22).
  • Een ernstig platform voorziet elke handtekening van een tijdstempel: vermeld in het compromis dat de overeenkomst dagtekent van de laatste handtekening.

Praktische voorzorgen

  • Hetzelfde bestand door alle partijen laten tekenen, in één procedure
  • Nagaan dat de getekende versie de definitieve is, bijlagen inbegrepen (plannen, attesten, stedenbouwkundige inlichtingen)
  • Het getekende bestand en het ondertekeningsrapport van het platform bewaren
  • Ook beide echtgenoten of wettelijk samenwonenden laten tekenen wanneer de gezinswoning verkocht wordt
  • De termijn voor de betaling van de waarborg laten lopen vanaf de laatste handtekening
  • Alle pagina's laten paraferen of doorlopen vóór de ondertekening, zodat elke partij ze gelezen heeft

De grenzen

  • Een partij zonder Belgische identiteitskaart of toegang tot itsme moet langs een andere aanbieder van gekwalificeerde handtekeningen, of op papier tekenen.
  • Voor een beschermde persoon, een minderjarige of een vennootschap verandert de elektronische handtekening niets aan de vereiste machtigingen en bevoegdheden: enkel wie bevoegd is, mag tekenen.
  • De authentieke akte wordt voor de notaris getekend, maar een partij kan zich laten vertegenwoordigen door een authentieke volmacht, die zelf op afstand via videoconferentie verleden kan worden.
  • Sommige verzekeringen die aan het compromis gekoppeld zijn, stellen eigen voorwaarden aan de elektronische ondertekening, bijvoorbeeld een voorafgaand gesprek met de opsteller: ga ze na.

Valkuilen

  • Een handtekening via een gewone e-mail of een foto van een handtekening, die de koper achteraf betwist.
  • Bijlagen die afzonderlijk verstuurd worden en geen deel uitmaken van het getekende bestand.
  • Een wijziging op het laatste moment, aangebracht nadat een partij al getekend had, zonder nieuwe handtekening van iedereen.
  • Een waarborgtermijn berekend vanaf de eerste in plaats van de laatste handtekening.

Veelgestelde vragen

Verbindt een handtekening met een simpele klik de koper?

Ze kan hem verbinden, maar het wordt moeilijker te bewijzen als hij betwist. Kies liever een gekwalificeerde handtekening, met eID of itsme, die hetzelfde gevolg heeft als een handgeschreven handtekening.

Zijn er evenveel originelen nodig als partijen?

Voor een elektronisch contract is die vereiste vervuld als het bestand integer bewaard wordt en elke partij erover kan beschikken of er toegang toe heeft. Eén bestand dat door iedereen getekend is en waarvan elk een kopie krijgt, volstaat.

Kan ook de authentieke akte op afstand getekend worden?

De akte wordt voor de notaris getekend, maar een partij kan zich laten vertegenwoordigen door een authentieke volmacht, die op afstand via videoconferentie verleden kan worden.

Welke datum heeft een online getekend compromis?

Die van de laatste handtekening, waarmee de verkoop tussen de partijen gesloten is. De termijnen voor waarborg, opschortende voorwaarden en akte worden ervan berekend.

Is een buitenlandse elektronische handtekening geldig?

Een gekwalificeerde handtekening uit een andere lidstaat van de Europese Unie wordt in België erkend. Bij een aanbieder buiten de Unie hangt de bewijskracht af van het gebruikte procedé.

Wat als er een pagina ontbreekt in het getekende bestand?

De ontbrekende pagina bindt de partijen niet, omdat ze niet getekend werd. Alle partijen moeten een aanhangsel of een volledige versie tekenen.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook