Bijzondere panden en situaties
Het jachtrecht bij de verkoop van een bos of grond
Een koper van een bos ontdekt dat een jachtgezelschap er zes keer per jaar drijfjachten houdt, op grond van een jachtpacht van negen jaar die de verkoper tekende. Het jachtrecht is een attribuut van de eigendom, maar het wordt vaak verpacht, en het kan enkel worden uitgeoefend binnen het kader dat elk Gewest vastlegt. Dit moet u nagaan vóór u een bejaagd terrein verkoopt of koopt, en zo regelt u het in het compromis.
Een attribuut van het eigendomsrecht
In België behoort het jachtrecht toe aan de eigenaar van de grond: niemand mag op andermans grond jagen zonder zijn toestemming. Het Vlaamse Jachtdecreet zegt dat uitdrukkelijk (art. 7 van het decreet van 24 juli 1991): het is verboden op andermans grond te jagen zonder uitdrukkelijke toestemming van de eigenaar of zijn rechthebbende, en bij betwisting tussen twee gegadigden haalt wie een schriftelijk bewijs van zijn recht voorlegt het. Ook de jachtwet die in Wallonië geldt, vereist de toestemming van de eigenaar of zijn rechthebbenden.
De eigenaar kan dat recht echter enkel uitoefenen onder de voorwaarden van de gewestelijke wetgeving: een aaneengesloten minimumoppervlakte, een persoonlijk jachtverlof, afschotplannen en regels over soorten en periodes. Kleine terreinen worden dus vaak opgenomen in een groter jachtterrein, beheerd door één houder of een jachtgezelschap.
De regels per Gewest
| Brussel | Wallonië | Vlaanderen | |
|---|---|---|---|
| Basistekst | Jacht in principe verboden | Jachtwet van 28 februari 1882, gewijzigd door het Gewest | Jachtdecreet van 24 juli 1991 en Jachtadministratiebesluit van 25 april 2014 |
| Oppervlakte voor de jacht met het geweer | Niet van toepassing | 25 hectare aaneengesloten ten noorden en ten westen van de lijn Samber-Maas, 50 hectare ten zuiden ervan; waterwild op een kleiner terrein als het minstens 1 hectare aaneengesloten water omvat (art. 2bis) | Aaneengesloten jachtterrein dat aan de voorwaarden van het decreet voldoet (art. 8) |
| Formaliteiten | Niet van toepassing | Persoonlijk jachtverlof, uitgereikt door de administratie (art. 14) | Jachtplan in te dienen vóór 1 april en goed te keuren vóór 1 juli; wildbeheereenheden van minstens 1.000 hectare en vijf jachtrechthouders |
| Instantie | Leefmilieu Brussel | SPW Environnement (Département de la Nature et des Forêts) | Agentschap voor Natuur en Bos |
De jachtpacht
- De eigenaar kan zijn jachtrecht verhuren met een jachtpacht, vaak van lange duur (negen jaar komt veel voor), tegen een jaarlijkse vergoeding. Die pacht betreft het recht om te jagen, niet het gebruik van de grond.
- Het lot van de jachtpacht bij verkoop hangt af van haar clausules en haar tegenwerpelijkheid: veel jachtpachten voorzien hun einde bij vervreemding, met opzegging tot het einde van het seizoen, andere gelden voor de koper. De jachtpacht moet dus vóór het compromis worden gelezen.
- De jachtpacht staat los van een eventuele landpacht op dezelfde gronden: de landbouwer en de jager kunnen concurrerende rechten hebben (zie verpacht goed).
- De verkoop van een perceel kan het jachtterrein onder de minimumoppervlakte doen zakken: de jager verliest dan het recht om op de rest te schieten, wat de clausules over beëindiging of herziening van de vergoeding verklaart.
Wildschade
De gewestelijke wetgevingen voorzien aansprakelijkheidsregels voor schade die wild aan naburige teelten toebrengt, die op de houder van het jachtrecht rust. In Wallonië verdubbelt de jachtwet bijvoorbeeld de vergoeding van schade door konijnen, met een vordering voor de vrederechter (art. 7bis); in Vlaanderen moet het faunabeheerplan de schade door wild behandelen. Een lopend geschil, of een gewoonte om de buren te vergoeden, moet aan de koper worden gemeld.
De koper van een bos moet ook weten dat de aanwezigheid van grofwild de bosverjonging beïnvloedt en afsluitingen of plantbescherming kan vergen (zie verkoop van een bos).
Concreet voorbeeld
Een bos van 30 hectare in de Ardennen, dus ten zuiden van de lijn Samber-Maas, wordt op 1 maart verkocht. Het jachtrecht is verpacht aan een jachtgezelschap voor 1.200 euro per jaar, vooraf betaald voor het seizoen van 1 juli tot 30 juni.
- Alleen haalt het bos de 50 hectare niet die daar voor de jacht met het geweer vereist is: het is enkel bejaagbaar omdat het met de naburige percelen in het jachtterrein van het gezelschap is opgenomen. De koper die alleen wilde jagen, zal dat niet kunnen.
- De jachtpacht voorziet haar einde bij verkoop op het einde van het lopende seizoen: ze eindigt op 30 juni.
- De partijen spreken af dat de vergoeding van het seizoen voor de verkoper verworven blijft, of dat ze wordt verdeeld: kiezen ze voor pro rata, dan krijgt de koper 4 maanden op 12, of 400 euro.
Die cijfers zijn indicatief; de verdeling van de vergoeding is een kwestie van onderhandeling, die in het compromis moet worden opgenomen.
Valkuilen
- De jachtpacht niet opvragen, terwijl ze de koper meerdere jaren kan binden.
- De koper beloven dat hij zal kunnen jagen, zonder de aaneengesloten oppervlakte en het jachtterrein waartoe het perceel behoort na te gaan.
- Jachtpacht en landpacht verwarren: de pachter-landbouwer behoudt zijn rechten, ook als de jacht vrijkomt.
- De installaties van de jager vergeten (hoogzitten, voederplaatsen, afsluitingen): van wie zijn ze en moeten ze worden verwijderd?
In het compromis
- Nagaan of het terrein deel uitmaakt van een jachtterrein, en wie er houder van is
- De jachtpacht bijvoegen, met duur, vergoeding en clausule bij verkoop
- Het lot van de jachtvergoeding van het lopende seizoen regelen
- Het lot van de jachtinstallaties op het terrein regelen
- Geschillen over wildschade melden
Voorbeeld van formulering: "Het jachtrecht op het verkochte bos is verhuurd aan het jachtgezelschap X krachtens een jachtpacht van 1 juli 2021 voor negen jaar, tegen een jaarlijkse vergoeding van 1.200 euro, waarvan een kopie is bijgevoegd. Die jachtpacht voorziet dat ze van rechtswege eindigt bij vervreemding, met opzegging tot het einde van het lopende jachtseizoen. De vergoeding van het lopende seizoen blijft verworven voor de verkoper."
Veelgestelde vragen
Aan wie behoort het jachtrecht toe?
Aan de eigenaar van de grond: niemand mag op andermans grond jagen zonder zijn toestemming. Hij kan het echter enkel uitoefenen onder de voorwaarden van de gewestelijke wetgeving, onder meer een aaneengesloten minimumoppervlakte en een jachtverlof.
Moet de koper van een bos de jachtpacht respecteren?
Dat hangt af van de clausules van de jachtpacht en haar tegenwerpelijkheid. Veel jachtpachten voorzien hun einde bij verkoop, vaak op het einde van het lopende seizoen. Ze moet vóór het compromis worden gelezen en bijgevoegd.
Welke oppervlakte is nodig om in Wallonië te jagen?
De jacht met het geweer is verboden op een terrein van minder dan 25 hectare aaneengesloten ten noorden en ten westen van de lijn Samber-Maas, en van minder dan 50 hectare ten zuiden ervan. Op een kleiner terrein mag op waterwild worden gejaagd als het minstens 1 hectare aaneengesloten water omvat.
Mag men in Brussel jagen?
Nee, de jacht is in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in principe verboden. Een Brussels bos wordt dus verkocht zonder bruikbaar jachtrecht.
Wie betaalt de schade die wild aan naburige teelten toebrengt?
De gewestelijke wetgevingen leggen die in principe ten laste van de houder van het jachtrecht. Een lopend geschil moet aan de koper worden gemeld, die die rol kan overnemen als hij zelf jaagt.
Wat gebeurt met de jachtvergoeding van het jaar van de verkoop?
De wet regelt dat niet voor de partijen: het compromis moet zeggen of ze voor de verkoper blijft of pro rata tussen verkoper en koper wordt verdeeld.
Officiële bronnen
- SPW Environnement: jachtbeheer in Wallonië
- Justel: Jachtdecreet van 24 juli 1991 (artikel 7)
- Jachtwet van 28 februari 1882, geldende Waalse versie (Wallex)
- Jachtadministratiebesluit van 25 april 2014 (Codex Vlaanderen)
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.