Prijs en fiscaliteit

De kosten van de hypothecaire kredietakte

Een koper die leent, tekent twee akten: de verkoop en het krediet. Die tweede akte heeft een eigen kostprijs, vaak onderschat, die vooral afhangt van het ingeschreven bedrag en van de vorm van de waarborg. Met een goede keuze tussen hypotheek en mandaat bespaart u enkele duizenden euro.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

Waaruit de kosten bestaan

PostGrondslagGrootteorde
Registratierecht op de hypotheekvestigingIngeschreven bedrag1 %
Hypotheekrecht (inschrijving)Ingeschreven bedrag0,3 %
Retributie van het kantoor RechtszekerheidSchijf van het ingeschreven bedragForfait per schijf
Ereloon van de notarisKredietbedrag, wettelijk degressief baremaVerlaagd voor de enige eigen woning
Wettelijk forfait, diverse kosten, btwForfaits21 % btw op ereloon en kosten

De inschrijving slaat doorgaans op het geleende bedrag verhoogd met bijhorigheden (intresten, kosten), vaak in de orde van 10 %, wat de grondslag van de rechten verhoogt.

De regels per Gewest

GewestRecht op de hypotheekvestigingBijzonderheid
Brussel1 %Laat de notaris een eventuele vermindering bij de eigen woning nagaan
Wallonië1 %0 % voor een Eco-Prêt of een lening van het Fonds du Logement des familles nombreuses de Wallonie
Vlaanderen1 %Vrijstelling voor een nieuwe hypotheek die dezelfde, al belaste schuld waarborgt

Het hypotheekrecht van 0,3 % komt er in de drie Gewesten bij, net als het ereloon en de kosten, die overal dezelfde federale regels volgen. Publieke kredieten (Woningfonds, sociale leningen) hebben eigen regels: zie de sociale woonleningen.

Rekenvoorbeeld

Indicatief voorbeeld: krediet van 250 000 € voor de enige eigen woning, volledig gewaarborgd door een hypotheek ingeschreven voor 275 000 € (hoofdsom en bijhorigheden).

  • Registratierecht van 1 %: 2 750 €.
  • Hypotheekrecht van 0,3 %: 825 €.
  • Ereloon volgens het verlaagde barema: ongeveer 795 €.
  • Wettelijk forfait en diverse kosten: ongeveer 1 015 €, plus btw: ongeveer 380 €.
  • Retributie voor de inschrijving: ongeveer 295 € (tarief voor akten vanaf 2027; 270 € daarvoor).

Totaal: ongeveer 6 060 €, bovenop de kosten van de verkoopakte. Voor een krediet van 150 000 € zakt het totaal tot ongeveer 4 400 €, omdat de rechten evenredig zijn terwijl de vaste kosten weinig veranderen. De rechten (3 575 €) maken meer dan de helft uit: daarop kan het hypothecair mandaat inspelen.

Het hypothecair mandaat

Een deel van het krediet kan worden gewaarborgd door een hypothecair mandaat in plaats van een onmiddellijke inschrijving: de ontlener geeft de bank de onherroepelijke volmacht om later, indien nodig, een hypotheek in te schrijven. Zolang het mandaat niet wordt omgezet, zijn op dat deel noch het recht van 1 % noch het hypotheekrecht verschuldigd. In het voorbeeld hierboven vermijdt een mandaat voor 100 000 € bij de start ongeveer 1 400 € rechten, tegenover een eigen ereloon voor het mandaat.

De bank bepaalt welk deel ze in mandaat aanvaardt, naargelang het profiel van de ontlener en de waarde van het goed. Zolang het mandaat bestaat, verbindt de ontlener zich ertoe het goed niet te verkopen of te bezwaren zonder haar akkoord. Zie het verschil tussen hypotheek en mandaat.

Andere pistes

  • Een bestaande inschrijving hergebruiken ten voordele van dezelfde bank, als dat kan
  • De gewestelijke regelingen aan 0 % nagaan (Eco-Prêt in Wallonië, publieke leningen)
  • Het globale aanbod van de bank vergelijken (rente, verzekeringen, deel in mandaat), niet alleen de rente
  • De notaris vóór het compromis om een simulatie van de verkoop- en kredietkosten vragen
  • Het ingeschreven bedrag niet onnodig hoger nemen dan de werkelijke behoefte

Het ogenblik van de ondertekening

De kredietakte wordt dezelfde dag als de verkoopakte getekend, net ervoor of erna, zodat de bank het geld aan de notaris stort. De bank moet haar aanbod en voorwaarden tijdig aan de notaris bezorgen: een kredietdossier dat achterloopt, vertraagt de verkoopakte en kan de koper in gebreke stellen. Het compromis moet dus een opschortende voorwaarde van krediet bevatten met een realistische termijn.

Valkuilen

  • De kredietkosten vergeten in het budget, of denken dat de bank ze financiert.
  • Een inschrijving aanvaarden voor een bedrag ver boven het krediet, zonder noodzaak.
  • Denken dat het mandaat zonder risico is: bij wanbetaling zet de bank het om en zijn de rechten op dat ogenblik verschuldigd.
  • Een aktedatum vastleggen vóór het getekende kredietaanbod er is.

Veelgestelde vragen

Zijn de kredietkosten inbegrepen in de aankoopkosten?

Nee. Ze komen bovenop de kosten van de verkoopakte en vormen een afzonderlijke provisie, die vóór de akte aan de notaris wordt gestort.

Houdt het hypothecair mandaat een risico in voor de ontlener?

De bank kan het mandaat omzetten in een inschrijving als de ontlener zijn verplichtingen niet nakomt; de rechten en inschrijvingskosten zijn dan verschuldigd. In de praktijk is het vooral een uitgestelde kost.

Kiest de koper de notaris van het krediet?

In principe wel, zoals voor de verkoop. Vaak is het dezelfde notaris, wat de organisatie van beide akten op dezelfde dag vergemakkelijkt.

Moet u opnieuw rechten betalen als u van bank verandert?

Een nieuwe hypotheek ten voordele van een andere bank brengt in principe nieuwe rechten mee. Er bestaan vrijstellingen wanneer dezelfde schuld gewoon opnieuw wordt gewaarborgd; vraag de notaris om een simulatie.

Kan de bank een hypotheek op een ander goed eisen?

Ja, ze kan een bijkomende waarborg vragen op een ander goed, bijvoorbeeld dat van de ouders. De rechten zijn dan verschuldigd op het bedrag dat op dat goed wordt ingeschreven, en de eigenaar ervan moet in de akte tussenkomen.

Wat kost de doorhaling bij de doorverkoop?

De doorhaling van de hypotheek bij de verkoop van het goed kost ook iets (akte, retributie) en wordt door de verkoper gedragen. Ze staat los van de kosten die bij de start werden betaald.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook