Verkoper

Een pand met hypotheek of schulden verkopen

De meeste verkochte panden zijn nog met een hypotheek bezwaard. Dat is geen hindernis: de prijs dient om de bank terug te betalen. Maar een beslag, een fiscale schuld of een ontoereikende prijs kunnen de akte blokkeren. Dit gaat de notaris na, zo wordt berekend wat de verkoper overhoudt, en dit moet u al bij het compromis weten.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

Een pand vrij van lasten verkocht

Het compromis bepaalt gewoonlijk dat het pand verkocht wordt vrij en onbelast van alle schulden en hypothecaire of bevoorrechte lasten. Concreet houdt de notaris op de prijs de bedragen in die aan de ingeschreven schuldeisers verschuldigd zijn, betaalt ze en laat de inschrijvingen doorhalen. De koper krijgt een gezuiverd pand, ook als de verkoper nog een krediet had. Die regels zijn federaal: ze gelden op dezelfde manier in Brussel, Wallonië en Vlaanderen.

Wat de notaris vóór de akte nagaat

OpzoekingBijWat ze toont
Hypothecaire staatAlgemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie, RechtszekerheidHypotheken, voorrechten, hypothecaire mandaten, overgeschreven beslagen
Centraal bestand van berichtenBestand van beslagberichtenBeslag, delegatie, overdracht, collectieve schuldenregeling op naam van de verkoper
PandregisterNationaal pandregisterPand op roerende goederen die met het pand verkocht worden of op de handelszaak van een onderneming
Fiscale en sociale notificatieFOD Financiën en RSZSchulden van belastingen, btw of sociale bijdragen van de verkoper

Antwoordt de administratie dat er een schuld is, dan moet de notaris het overeenstemmende bedrag op de prijs inhouden, op straffe van persoonlijke aansprakelijkheid. Die opzoekingen worden vlak vóór de akte bijgewerkt: een toestand die bij het compromis correct was, kan intussen veranderen. Zie onze gids over de fiscale en sociale schulden van de verkoper.

Handlichting en doorhaling

  • De notaris vraagt de bank de afrekening van het saldo van het krediet op de datum van de akte, inclusief verlopen interesten en wederbeleggingsvergoeding. Voor een hypothecair krediet aangegaan door een consument is die vergoeding in principe beperkt tot drie maanden interest op het terugbetaalde kapitaal.
  • Na betaling verleent de bank handlichting en wordt de inschrijving doorgehaald. De kosten van de handlichting zijn voor rekening van de verkoper.
  • Een hypothecair mandaat (volmacht aan de bank om later een hypotheek te nemen) moet ook opgeheven worden, ook als het nooit werd uitgevoerd.
  • Koopt de verkoper een ander pand met dezelfde bank, dan kan een overdracht van de hypotheek of een overbruggingskrediet onderhandeld worden: zie onze gids over kopen vóór verkopen.

Voorbeeld van afrekening voor de verkoper

Indicatief voorbeeld: een pand verkocht voor 300 000 euro, een kredietsaldo van 180 000 euro tegen 2 % en een genotificeerde belastingschuld van 5 000 euro.

PostBedrag
Verkoopprijs300 000 €
Terugbetaling van het kapitaal aan de bank- 180 000 €
Wederbeleggingsvergoeding (drie maanden interest tegen 2 %)- 900 €
Fiscale schuld ingehouden en gestort aan de FOD Financiën- 5 000 €
Saldo vóór kosten van handlichting en verlopen interesten114 100 €

De notaris maakt de juiste afrekening op basis van de cijfers van de bank en de antwoorden van de administraties. Het voorschot van de koper maakt deel uit van de prijs en dient voor dezelfde betalingen.

Wanneer de prijs niet volstaat

Overtreffen de ingeschreven of beslagen schulden de prijs, dan kan de notaris zonder akkoord van de schuldeisers geen vrij pand leveren. De verkoper moet dan het verschil bijleggen of vóór de akte onderhandelen met zijn schuldeisers, die soms handlichting verlenen tegen betaling van de beschikbare prijs. Een verkoper in collectieve schuldenregeling kan enkel verkopen met het akkoord van de schuldbemiddelaar of de machtiging van de rechter: zie onze gids over de verkoper onder beslag of in schuldenregeling.

Is geen akkoord mogelijk, dan kan een schuldeiser de gedwongen verkoop van het pand vorderen. Een goed voorbereide onderhandse verkoop levert doorgaans een betere prijs op: het probleem ontdekt u dus best bij de verkoopopdracht, niet enkele dagen vóór de akte.

Valkuilen

  • Het voorschot rechtstreeks aan de verkoper met schulden storten: het kan beslagen of uitgegeven worden vóór de akte.
  • Het hypothecair mandaat vergeten, dat nochtans op de hypothecaire staat staat.
  • De verkoper bij de verkoopopdracht niet vragen naar het saldo van zijn kredieten en het bestaan van beslag.
  • De verkoper een nettobedrag beloven vóór de afrekening van de bank en de fiscale en sociale antwoorden.

Wat het compromis moet voorzien

  • De verkoop vrij en onbelast van alle schulden, hypotheken, voorrechten en mandaten
  • De verbintenis van de verkoper om zijn schuldeisers met de prijs terug te betalen
  • De verklaring van de verkoper over beslag, faillissement of collectieve schuldenregeling
  • Het voorschot gestort op de derdenrekening van de notaris, en niet aan de verkoper

Veelgestelde vragen

Moet u uw krediet terugbetalen vóór u verkoopt?

Nee. De notaris betaalt de bank terug met de prijs, op de dag van de akte, en laat daarna de hypotheek doorhalen. De verkoper moet niets voorschieten, tenzij de prijs niet volstaat.

Wat als de verkoper een fiscale schuld heeft?

De notaris, verwittigd door de administratie in antwoord op zijn notificatie, houdt het verschuldigde bedrag in op de prijs en stort het aan de fiscus. Het saldo gaat naar de verkoper.

Verhindert een hypothecair mandaat de verkoop?

Nee, maar het moet bij de akte opgeheven worden, zoals een hypotheek. De bank geeft haar akkoord zodra het krediet terugbetaald is.

Mag de bank een vergoeding vragen als ik vervroegd terugbetaal?

Ja, een wederbeleggingsvergoeding. Voor een hypothecair krediet aangegaan door een consument is die in principe beperkt tot drie maanden interest op het terugbetaalde kapitaal.

Kan een pand onder beslag nog onderhands verkocht worden?

Ja, vaak, als de prijs volstaat om de beslagleggende schuldeiser te voldoen en die handlichting verleent. De notaris gaat de toestand vóór de akte na en betaalt de schuldeiser met de prijs.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook