Stappen van de verkoop

Na de akte: de stappen van de nieuwe eigenaar

Met de ondertekende akte is de koper eigenaar. Hij moet nog enkele zaken snel regelen, waarvan sommige een fiscaal voordeel van duizenden euro bepalen: zich tijdig domiciliëren is de belangrijkste.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

De verzekering

Het risico gaat met de eigendom over op de koper. Het model van compromis bepaalt dat de verkoper zijn verzekering behoudt tot de dag van de akte en ze vanaf die dag mag opzeggen: vanaf de ondertekening is de koper dus alleen verantwoordelijk voor de verzekering van het goed. Hij moet uiterlijk op de dag van de akte verzekerd zijn tegen brand en aanverwante risico's, of vanaf zijn ingenottreding als die vroeger valt. Bij een appartement dekt de collectieve polis van de mede-eigendom het gebouw, met de premies in de lasten: de koper verzekert zijn inboedel en zijn aansprakelijkheid.

De domiciliëring: andere termijnen per gewest

De koper die er gaat wonen, geeft zijn adreswijziging door aan de gemeente. Dat is geen loutere formaliteit: het verlaagde tarief of het abattement op de registratierechten veronderstelt dat de koper binnen een bepaalde termijn zijn hoofdverblijfplaats in het goed vestigt en daar blijft.

GewestVoordeelEr gaan wonenGedomicilieerd blijven
BrusselAbattement van 200 000 euro op de heffingsgrondslag (prijs tot 600 000 euro)Binnen drie jaar na de registratie van de akteMinstens vijf jaar ononderbroken
WalloniëTarief van 3 % voor de eigen en enige woningBinnen drie jaar na de registratie van de akte (vijf jaar voor een bouwgrond of een woning op plan)Minstens drie jaar ononderbroken
VlaanderenTarief van 2 % voor de enige eigen woning (3 % aangekondigd voor compromissen vanaf 2027)Inschrijving in het bevolkingsregister binnen drie jaar na de akteMinstens een jaar ononderbroken

Wordt de voorwaarde niet nageleefd, dan vervalt het voordeel en worden aanvullende rechten gevorderd. Met overmacht kan rekening worden gehouden, op voorwaarde dat u die kunt aantonen. Meer details in de gids over de domicilieringsvoorwaarden.

Voorbeeld: wat een vergetelheid kost

In Brussel betaalt een koper 450 000 euro voor zijn eerste woning. Dankzij het abattement worden de rechten berekend op 250 000 euro: 31 250 euro in plaats van 56 250 euro, of 25 000 euro besparing. Verhuurt hij het goed uiteindelijk zonder er ooit gedomicilieerd te zijn, dan kan de administratie hem de rechten aanrekenen waarvan hij werd vrijgesteld. Indicatieve bedragen, aan het tarief van 12,5 %.

De lijst van stappen

  • Contracten voor elektriciteit, gas en water op naam van de koper, op basis van de opgenomen meterstanden, binnen acht dagen doorgegeven
  • Adreswijziging bij de gemeente en bij de instanties: bank, ziekenfonds, werkgever, verzekeraar
  • Brandverzekering en, als er geleend werd, schuldsaldoverzekering
  • Voor een appartement: gegevens doorgeven aan de syndicus, die de koper voor de algemene vergaderingen zal oproepen
  • Was de elektrische keuring niet conform: de werken en een nieuwe keuring laten uitvoeren binnen de wettelijke termijn
  • In Vlaanderen, bij een EPC met label E of F: renoveren tot minstens label D binnen zes jaar na de akte
  • De ontvangen attesten bewaren (EPC, elektrische keuring, bodemattest, postinterventiedossier): ze dienen bij de wederverkoop

Het afschrift van de akte en de eigendomstitel

De notaris laat de akte registreren en overschrijven op het kantoor Rechtszekerheid. Na die formaliteiten is een officieel afschrift van de akte raadpleegbaar in NABAN, de Notariële Aktebank, via notaris.be, en kan de koper het downloaden in zijn digitale IZIMI-kluis. Dat afschrift is zijn eigendomstitel. De notaris die het origineel bewaart, doet dat minstens vijftig jaar.

De voorheffing en de belastingen

De onroerende voorheffing van het jaar van de verkoop wordt tussen de partijen verdeeld: volgens de formule van het compromis betaalt de koper de verkoper een forfaitair aandeel vanaf zijn ingenottreding, en betaalt de verkoper het aanslagbiljet van dat jaar, dat naar de eigenaar op 1 januari wordt gestuurd. Het jaar daarna ontvangt de koper het op zijn naam. Voor de andere belastingen (afval, tweede verblijf) bepaalt het compromis doorgaans dat de koper niets terugbetaalt. De administratie wordt via de registratie van de akte op de hoogte gebracht: de koper hoeft niets bijzonders aan te geven voor het kadastraal inkomen.

Valkuilen

  • De inschrijving bij de gemeente uitstellen tijdens lange werken: de termijn loopt toch.
  • Het oude huurcontract of de oude polis te vroeg opzeggen, of de nieuwe te laat afsluiten.
  • De attesten weggooien: bij de wederverkoop moeten ze op uw kosten opnieuw worden opgemaakt.
  • De renovatieplicht in Vlaanderen vergeten: ze rust op de nieuwe eigenaar, en de termijn van zes jaar loopt vanaf de akte.

Veelgestelde vragen

Wanneer ontvangt de koper zijn eigendomstitel?

Na de registratie en de overschrijving van de akte, doorgaans enkele weken na de ondertekening. Het officiële afschrift staat dan in NABAN en in de digitale IZIMI-kluis.

Binnen welke termijn moet u zich in het goed domiciliëren?

Dat hangt af van het gewest en van het voordeel: in principe binnen drie jaar, te rekenen vanaf de registratie van de akte in Brussel en Wallonië, en vanaf de akte in Vlaanderen. Ook de minimale duur verschilt, van een jaar in Vlaanderen tot vijf jaar in Brussel.

Wat als u er niet tijdig gaat wonen?

Dan vervalt het fiscale voordeel en vordert de administratie aanvullende rechten. Bij overmacht, zoals ziekte of een vertraging van de werf buiten uw wil, bewaart u de bewijzen en verwittigt u de notaris.

Moet u de ontvangen attesten bewaren?

Ja. Het EPC, de elektrische keuring, het bodemattest of het postinterventiedossier worden bij een latere verkoop gevraagd, en sommige blijven verscheidene jaren geldig.

Moet de koper de belastingadministratie verwittigen?

Neen. De administratie hoort van de verkoop via de registratie van de akte, en het aanslagbiljet van de voorheffing wordt vanaf het volgende jaar naar de koper gestuurd.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook