Stappen van de verkoop

De persoonsgegevens in het compromis

Een verkoopdossier bevat gevoelige gegevens: identiteit, burgerlijke staat, gezinstoestand, financiering, soms een kopie van de identiteitskaart of een brief van de bank. De algemene verordening gegevensbescherming (GDPR of AVG) geldt in elke fase, van het bezoek tot de archivering.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

Enkel het noodzakelijke verzamelen

De GDPR legt minimale gegevensverwerking op: enkel gegevens verzamelen die toereikend, ter zake dienend en beperkt zijn tot wat nodig is (artikel 5). Het compromis moet de partijen identificeren: naam, voornamen, geboortedatum en -plaats, woonplaats, burgerlijke staat en huwelijksstelsel; dat neemt de notaris over in de akte. Die gegevens zijn nodig om het contract uit te voeren en wettelijke verplichtingen na te komen (antiwitwas, registratie).

Andere informatie, zoals inkomen, gezinssamenstelling of de gezondheidstoestand die een verkoop verklaart, verzamelt u enkel als ze echt nuttig is en met een duidelijke uitleg. Een fiche van een kandidaat-koper heeft geen rijksregisternummer nodig.

Het dossier bevat ook gegevens van derden: huurders van het goed, een ex-partner, erfgenamen, buren die bij een erfdienstbaarheid betrokken zijn. Voor hen gelden dezelfde regels: bewaar enkel wat voor de verkoop nodig is, en bezorg het huurcontract of de gegevens van een huurder enkel aan wie ze nodig heeft, zoals de notaris of de koper.

De rechtsgronden

Elke verwerking moet steunen op een van de gronden van artikel 6 van de GDPR. In een verkoopdossier zijn dat vooral:

  • Overeenkomst: de opdracht en de verkoop voorbereiden en uitvoeren, bezoeken organiseren, het compromis opstellen.
  • Wettelijke verplichting: antiwitwasidentificatie, bewaring van documenten, informatie die aan de notaris moet worden bezorgd.
  • Gerechtvaardigd belang: het bewijs van het dossier bewaren om zich bij een geschil te verdedigen, de kantoren en de tools beveiligen.
  • Toestemming: commerciële prospectie, nieuwsbrief, opname in een kopersbestand voor andere panden.

Informeren en de rechten respecteren

De betrokkenen worden bij de verzameling ingelicht over de identiteit van het kantoor, de doeleinden, de rechtsgronden, de ontvangers en de bewaartermijn, meestal via een goed vindbare privacyverklaring en een verwijzing in de bezoekbon of de opdracht. Ze hebben recht op inzage, verbetering, wissing, beperking en bezwaar, en kunnen klacht indienen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit. Een verzoek tot inzage krijgt binnen de maand een antwoord.

Doorgeven en beveiligen

Kopieën van identiteitskaarten, compromissen en attesten gaan vaak per mail rond. Artikel 32 van de GDPR eist beveiligingsmaatregelen die aangepast zijn aan het risico:

  • Een beveiligde deelruimte of beveiligde bestanden gebruiken in plaats van open bijlagen
  • De toegang tot het dossier beperken tot wie het behandelt
  • Geen kopieën bewaren in persoonlijke mailboxen of op een onbeveiligde telefoon
  • Het adres van de notaris nakijken vóór u verstuurt: een verkeerde bestemmeling is een datalek
  • Een verwerkersovereenkomst sluiten met de leverancier van de software of de onlineopslag

Doorgifte aan de notaris is verantwoord door de verkoop; doorgifte aan andere derden (bank, deskundige, syndicus) vraagt een precieze reden. Een datalek dat een risico inhoudt, moet binnen 72 uur aan de Gegevensbeschermingsautoriteit worden gemeld (artikel 33).

De bewaartermijn

GegevensGrondTermijn
AntiwitwasidentificatiestukkenWettelijke verplichtingTien jaar
Opdracht, compromis, briefwisseling van het dossierOvereenkomst, daarna gerechtvaardigd belang (bewijs)De verjaringstermijn van een vordering, doorgaans tien jaar voor een contractuele vordering
Niet weerhouden kandidaat-kopersOvereenkomst of gerechtvaardigd belangDe duur van de verkoop; langer enkel met hun akkoord
Prospectiebestand, nieuwsbriefToestemmingTot de toestemming wordt ingetrokken

Na afloop worden de gegevens gewist of geanonimiseerd. Houd een register van verwerkingsactiviteiten bij met die termijnen: het dient ook als bewijs bij een controle.

Valkuilen

  • De identiteitskaart fotograferen met de privételefoon van een medewerker en ze in de fotogalerij vergeten.
  • Een volledig compromis naar alle kandidaat-kopers of naar een chatgroep sturen.
  • Een kopersbestand hergebruiken voor een nieuwsbrief zonder toestemming.
  • Stukken te vroeg wissen die de antiwitwaswet tien jaar laat bewaren.

Veelgestelde vragen

Mag de makelaar de identiteitskaart van de koper kopiëren?

Ja, in het kader van zijn antiwitwasverplichtingen, op voorwaarde dat hij de kopie beveiligt en enkel daarvoor gebruikt. De kopie wordt tien jaar bewaard en daarna vernietigd.

Mag het ondertekende compromis per mail naar de notaris?

Ja, dat is nodig voor de verkoop. Kijk het adres van de bestemmeling na en kies bij voorkeur een beveiligd kanaal, want een verkeerde verzending is een datalek.

Is toestemming nodig om de gegevens van een compromis te verwerken?

Neen. De verwerking steunt op de overeenkomst en op wettelijke verplichtingen. Toestemming is enkel nodig voor bijkomend gebruik, zoals prospectie of een nieuwsbrief.

Kan een koper na de verkoop vragen zijn gegevens te wissen?

Niet voor de gegevens die de makelaar wettelijk moet bewaren, zoals de antiwitwasstukken. De andere moeten worden gewist als niets de bewaring nog rechtvaardigt.

Wat doet u bij een datalek?

Het risico inschatten, de schade beperken en, als het lek een risico voor de betrokkenen inhoudt, het binnen 72 uur melden aan de Gegevensbeschermingsautoriteit. Is het risico hoog, dan moeten ook de betrokkenen worden ingelicht.

Hoe lang bewaart u een afgesloten verkoopdossier?

De antiwitwasidentificatiestukken worden tien jaar bewaard. De rest van het dossier mag u bewaren zolang nodig om u bij een geschil te verdedigen, en daarna wissen of anonimiseren; leg die termijnen vast in uw register van verwerkingsactiviteiten.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook