Clausules opstellen
De prijsopsplitsing voor roerende goederen
De registratierechten treffen enkel het onroerend goed. De waarde van de roerende goederen die met het huis of het appartement worden verkocht, in de prijs afzonderen is dus legitiem en voorzien in het model van compromis, op voorwaarde dat het realistisch blijft. U moet dan wel weten wat een roerend goed is in de zin van het Burgerlijk Wetboek, wat de operatie per Gewest werkelijk oplevert en wat de administratie kan betwisten.
Het principe
De roerende goederen die met het goed worden verkocht (meubilair, niet-ingebouwde huishoudtoestellen, losse verlichting, gordijnen, tuinmeubilair) zijn niet onderworpen aan de registratierechten van de vastgoedverkoop: die treffen de overdracht van de eigendom van onroerende goederen. Het model van compromis voorziet daarom ofwel dat de partijen verklaren dat geen enkel roerend goed in de verkoop begrepen is, ofwel dat een lijst roerende goederen met het goed wordt verkocht, voor een geschatte waarde die in de prijs begrepen is.
De rechten worden dan berekend op de prijs verminderd met die waarde. De totale prijs die de koper betaalt, verandert niet: enkel de verdeling tussen onroerend en roerend wordt vermeld.
De opsplitsing hoort al in het compromis te staan: dat wordt ter registratie aangeboden, en de notariële akte neemt haar over. Een lijst die op de vooravond van de akte wordt toegevoegd, zonder verband met wat werd onderhandeld, is in de ogen van de administratie veel minder geloofwaardig.
Wat geen roerend goed is
Het Burgerlijk Wetboek (artikel 3.47) noemt onroerend door incorporatie de werken die, door hun incorporatie in de grond, er een inherent bestanddeel van vormen, evenals de inherente bestanddelen van die werken, ongeacht of ze geïncorporeerd zijn. Het toebehoren van een onroerend goed wordt geacht onroerend door bestemming te zijn. Het model van compromis neemt ze van rechtswege in de verkoop op.
- Blijven belast: centrale verwarming, sanitair, elektrische installatie, schrijnwerk, rolluiken, en in principe de ingebouwde keuken met haar geïntegreerde toestellen.
- Zonnepanelen die op het dak zijn bevestigd, volgen in principe het gebouw.
- Artikel 3.48 laat toe een bestanddeel dat binnen een redelijke termijn zal worden losgemaakt, vooraf als roerend te behandelen (bijvoorbeeld te vellen bomen); het laat niet toe een keuken die blijft staan, op papier "los te maken".
Onroerende goederen door incorporatie als roerend voorstellen om de rechten te verminderen, stelt bloot aan een herziening.
Becijferd voorbeeld: 10.000 euro roerende goederen
Een woning wordt verkocht voor 300.000 euro, waarvan 10.000 euro opgesomde roerende goederen (salon, eetkamer, niet-ingebouwde toestellen, tuinmeubilair). De rechten worden berekend op 290.000 euro in plaats van 300.000. Indicatieve besparing voor de koper, volgens de tarieven van 3 november 2026:
| Gewest | Algemeen tarief | Enige eigen woning |
|---|---|---|
| Brussel | 12,5 %: 1.250 euro besparing | 12,5 % na abattement van 200.000 euro: 1.250 euro besparing |
| Wallonië | 12,5 %: 1.250 euro besparing | 3 %: 300 euro besparing |
| Vlaanderen | 12 %: 1.200 euro besparing | 2 %: 200 euro besparing |
Het belang is reëel bij het algemene tarief, veel bescheidener bij een verlaagd tarief. Het rechtvaardigt nooit een opgeblazen waarde: het risico van een herziening overtreft snel de besparing.
Een realistische waarde
- De verkoopwaarde van de goederen nemen, rekening houdend met hun ouderdom en staat, en niet hun aankoopprijs.
- Een gedetailleerde lijst toevoegen, kamer per kamer, bij voorkeur met foto's.
- Opletten met een rond en hoog bedrag zonder verband met de lijst: de administratie kan het betwisten.
- Nagaan dat de goederen werkelijk voor de koper blijven: een opgesomd meubel dat toch wordt meegenomen, wijst op een valse opsplitsing.
Bij onderwaardering van het onroerend goed vordert de administratie de aanvullende rechten, intresten en, bij een belangrijk verschil, een boete. Verkoper en koper zijn hoofdelijk gehouden tot de rechten.
In het compromis
- De uitdrukkelijke keuze: geen roerende goederen verkocht, of een lijst roerende goederen begrepen in de prijs
- De bijgevoegde en geparafeerde lijst, met de geschatte waarde per post of voor het geheel
- De vermelding dat de onroerende goederen door incorporatie en door bestemming van rechtswege in de verkoop begrepen zijn
- De uitsluitingen: tellers en installaties van de netbeheerders, voorwerpen die de verkoper meeneemt
- Voor uitrusting die op krediet werd gefinancierd, de verklaring dat ze volledig betaald is en niet met een geregistreerd pand is bezwaard
De gids over meubilair en uitrusting licht toe wat blijft en wat met de verkoper meegaat.
De impact op het krediet
De bank financiert het onroerend goed, niet de roerende goederen. Een grote opsplitsing kan de waarde verminderen die voor het hypothecair krediet in aanmerking wordt genomen, en dus het geleende bedrag. De koper gaat dat na met zijn bank vóór hij de verdeling vastlegt, en het kredietbedrag in de financieringsvoorwaarde moet ermee overeenstemmen.
Veelgestelde vragen
Is de ingerichte keuken een roerend goed?
In principe niet: een ingebouwde keuken wordt als onroerend door incorporatie beschouwd, met haar geïntegreerde toestellen. Enkel echt losse elementen, zoals een vrijstaande Amerikaanse koelkast of een tafel, kunnen worden opgesplitst.
Is een gedetailleerde lijst van de roerende goederen nodig?
Ja. Het model van compromis vraagt ze op te sommen en te schatten. Een precieze lijst, kamer per kamer, maakt de waarde geloofwaardig bij een controle.
Geldt de opsplitsing voor een goed dat met btw wordt verkocht?
Roerende goederen die met een nieuw goed worden verkocht, vallen onder de btw volgens hun eigen regels. De notaris gaat de toepasselijke behandeling na vóór hij de akte opstelt.
Welk percentage van de prijs mag worden opgesplitst?
Er is geen percentage vastgelegd: enkel de werkelijke waarde van de goederen telt. Enkele duizenden euro voor een normaal gemeubelde woning zijn gebruikelijk; een onevenredig bedrag trekt de aandacht van de administratie.
Wie draagt het risico van een herziening?
De koper, die de rechten betaalt, maar de verkoper is hoofdelijk gehouden tegenover de administratie. Een bewust valse opsplitsing kan bovendien als fraude worden beschouwd.
Moeten de roerende goederen tot de akte blijven?
Ja. Ze maken deel uit van de verkoop en moeten met het goed worden geleverd, in de staat waarin ze zich bevonden. De verkoper mag ze niet vervangen door goederen van mindere waarde.
Officiële bronnen
- Vlaanderen.be: verkooprecht
- Notaris.be: notarissen gaan voor verkoopovereenkomst in heldere taal
- Justel: Burgerlijk Wetboek, boek 3 "Goederen" (artikelen 3.47 en 3.48)
- Vlaamse Codex: Vlaamse Codex Fiscaliteit (verkooprecht)
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.