Attesten en energie

Riolering en individuele zuivering

In de stad is de woning bijna altijd op de riolering aangesloten. Op het platteland is dat niet altijd zo, en het ontbreken van een conforme zuiveringsinstallatie of aangekondigde rioleringswerken in de straat kunnen de koper flinke kosten opleggen. Die informatie vraagt u vóór het compromis op, want ze weegt op de prijs.

Bijgewerkt op · 5 min leestijd

De saneringsregimes

Elk Gewest organiseert de inzameling en zuivering van afvalwater volgens een zoneringsplan:

  • Collectieve sanering: het goed moet aangesloten zijn op de openbare riolering, die naar een zuiveringsstation leidt.
  • Individuele sanering: waar geen riolering voorzien is, moet het goed over een individuele behandelingsinstallatie voor afvalwater (IBA) beschikken, minstens voor recente of gerenoveerde gebouwen.
  • Overgangszones: het regime ligt nog niet definitief vast, wat tot een latere verplichting kan leiden.

Het zoneringsplan kan bij de gemeente of de gewestelijke instanties worden geraadpleegd. Een septische put alleen zuivert het afvalwater niet volledig: als regel is hij geen individuele zuiveringsinstallatie.

Naargelang het Gewest

GewestZoneringKeuringWanneer de keuring vereist is
BrusselGoed bijna altijd in een zone met openbare rioleringVolgens de gemeentelijke reglementen en die van de beheerderBij een nieuwe aansluiting of bij werken
WalloniëSaneringsplannen per deelstroomgebied (collectief, autonoom, overgangsregime)CertIBEau, dat onder meer de afvoer van afvalwater controleertVóór elke nieuwe aansluiting op het drinkwaternet sinds 1 juni 2021; facultatief voor een oudere aansluiting
VlaanderenGemeentelijk zoneringsplanKeuring van de privéwaterafvoerNieuwbouw of herbouw, nieuwe huisaansluiting, plaatsing van een IBA, aanleg van gescheiden riolering in de straat, na een vastgestelde inbreuk of na herstelwerken

Die keuringen worden niet opgelegd voor de loutere verkoop van een bestaand goed. Het resultaat ervan, als het bestaat, is wel zeer nuttig voor de koper.

De Vlaamse keuring in de praktijk

In Vlaanderen maakt het Algemeen Waterverkoopreglement (artikelen 12 en 12/1) de klant of titularis verantwoordelijk voor de plaatsing, het onderhoud en de goede werking van zijn privéwaterafvoer, en legt het hem de aanvraag en de kosten van de keuring op. De keuring gaat na of hemelwater en afvalwater op het private domein gescheiden zijn, of de afvoer van afvalwater conform is en of het hemelwater correct wordt opgevangen en afgevoerd.

Is de installatie niet conform, dan vermeldt het keuringsattest de herstelmaatregelen en de termijn die de exploitant bepaalt. Gebeurt er niets, dan volgt een aanmaning met een termijn van minstens dertig werkdagen; daarna kan de exploitant de dienstverlening beperken of schorsen en de aansluiting weigeren. De keuring ontslaat de eigenaar niet van zijn verantwoordelijkheid voor de staat van de installatie.

Voorbeeld: gescheiden riolering in de straat

De gemeente kondigt voor 2027 de aanleg van gescheiden riolering in de straat aan. De eigenaars moeten in principe op hun perceel hemelwater en afvalwater scheiden en hun privéwaterafvoer laten keuren, tenzij voor het goed een keuring voor nieuwbouw of herbouw bestaat die hoogstens vijf jaar oud is.

  • Woning gebouwd in 2023 en toen gekeurd: in 2027 is die keuring minder dan vijf jaar oud, dus om die reden geen nieuwe keuring.
  • Woning uit de jaren 1970: afkoppeling en keuring ten laste van de eigenaar op het ogenblik van de werken, dus van de koper als de verkoop intussen plaatsvond.

Het voorbeeld is indicatief: de rioolbeheerder deelt de bewoners de precieze verplichtingen en termijnen mee.

Wat de koper moet weten

  • Is het goed op de riolering aangesloten, en op welke manier (gescheiden of gemengd)?
  • In een zone met individuele sanering: is er een septische put of een erkende IBA, en wordt die onderhouden?
  • Zijn rioleringswerken in de straat aangekondigd, met aansluit- of afkoppelingsplicht?
  • Bestaat er een keuringsattest, een CertIBEau of een conformiteitsattest?
  • Is het hemelwater aangesloten op een regenwaterput of infiltratievoorziening die de vergunning oplegde?

In het compromis

Het compromis laat de verkoper de toestand van het goed verklaren (aangesloten, septische put, zuiveringsinstallatie) en de gekende verplichtingen. In Wallonië bevat het model van compromis een rubriek CertIBEau: aansluiting van vóór 1 juni 2021 zonder certificaat (niet verplicht), bestaand certificaat met zijn besluit, nog te realiseren aansluiting (eerst een "conform" CertIBEau) of onbebouwde grond. De verkoper verklaart er ook of het goed over riolering of zuivering beschikt en aan een uitgeruste weg met riolering ligt.

Een verplichting om op korte termijn aan te sluiten of een zuiveringsinstallatie te plaatsen, is een kost die de koper moet kennen vóór hij tekent: de partijen kunnen er in de prijs rekening mee houden of afspreken wie ze draagt.

Valkuilen

  • Een septische put aanzien voor een volledige zuiveringsinstallatie.
  • Rioleringswerken over het hoofd zien die de gemeente al besliste, met conformeringsplicht voor de aangelanden.
  • Vergeten dat het hemelwater op de riolering is aangesloten terwijl de vergunning een regenwaterput of infiltratie oplegde (zie regenwater en waterput).
  • Bij een bouwgrond de uitrusting van de weg niet nagaan (zie de bouwgrond).

Veelgestelde vragen

Volstaat een septische put?

Dat hangt af van de zone en de ouderdom van het gebouw. In veel gevallen is een put alleen geen volledige zuiveringsinstallatie. Ga het regime van de zone na en wat de vergunning oplegde.

Wie betaalt de aansluiting op een nieuwe riolering?

In principe de eigenaar, volgens de gemeentelijke reglementen en die van de beheerder, soms met een overheidstussenkomst. In Vlaanderen zijn de werken aan de privéwaterafvoer en de keuring ten laste van de titularis.

Is het CertIBEau vereist om een oude woning in Wallonië te verkopen?

Neen voor een woning die vóór 1 juni 2021 op het waternet was aangesloten. Het geldt voor nieuwe aansluitingen. Het kan wel vrijwillig worden aangevraagd, en het resultaat wordt dan in het compromis opgenomen.

Is de keuring van de privéwaterafvoer vereist om in Vlaanderen te verkopen?

Neen, niet voor de loutere verkoop. Ze is onder meer vereist bij nieuwbouw, een nieuwe aansluiting, een IBA of de aanleg van gescheiden riolering in de straat. Bestaat er een keuringsattest, bezorg het dan aan de koper.

Wat gebeurt er als de installatie niet conform is?

Het keuringsattest bepaalt de werken en een termijn. In Vlaanderen stuurt de exploitant bij uitblijven van een reactie een aanmaning van minstens dertig werkdagen, en kan hij daarna de dienstverlening beperken of schorsen en de aansluiting weigeren.

Hoe weet u of er rioleringswerken gepland zijn?

Vraag het aan de gemeente of de rioolbeheerder, en kijk de brieven na die de verkoper ontving. Ook de stedenbouwkundige inlichtingen kunnen informatie bevatten over de uitrusting van de weg.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook