Prijs en fiscaliteit
De onroerende verhuur met btw en de verkoop van het gebouw
Een investeerder koopt een kantoorgebouw dat aan een onderneming is verhuurd. De huurovereenkomst bepaalt dat de huur aan btw onderworpen is. Die optie, sinds 2019 mogelijk voor recente gebouwen, heeft fiscale gevolgen die het gebouw vijfentwintig jaar volgen: aftrek bij de verhuurder, herziening bij een verkoop zonder btw, gebruiksvoorwaarden bij de huurder. Dit moet u nagaan vóór u het compromis tekent, als verkoper en als koper.
De regel: een vrijstelling, behalve bij optie
De verhuur van een onroerend goed is in principe vrijgesteld van btw. Artikel 44, § 3, 2°, d, van het Btw-Wetboek laat de verhuurder en de huurder echter toe gezamenlijk te opteren voor de belasting van de verhuur van een gebouw of een deel ervan dat de huurder uitsluitend gebruikt voor zijn economische activiteit als btw-plichtige. Wordt het gebouw met het bijhorend terrein verhuurd, dan geldt de optie voor beide samen.
- De optie is enkel mogelijk voor gebouwen waarvoor de btw op de oprichting ten vroegste op 1 oktober 2018 voor het eerst opeisbaar werd.
- Ze geldt voor de gehele duur van de overeenkomst.
- Opslagruimten en stallingen volgen bijzondere regels: de terbeschikkingstelling van opslagruimte kan in bepaalde gevallen ook voor een ouder gebouw belast zijn.
De optieverklaring
Koninklijk besluit nr. 10, artikel 7quater, regelt de vorm van de optie. Ze wordt uitgeoefend met een gedateerde en ondertekende verklaring van verhuurder en huurder, uiterlijk op het ogenblik dat de huurovereenkomst tussen hen uitwerking heeft. Die verklaring vermeldt:
- de naam of de maatschappelijke benaming, het adres en het btw-identificatienummer van de verhuurder en de huurder;
- de identificatie van het gebouw of het deel van het gebouw, desgevallend met het bijhorend terrein, waarvan de verhuur wordt belast;
- de wil van de partijen om de verhuur te belasten;
- de datum waarop de optie uitwerking heeft.
Die vermeldingen in de huurovereenkomst zelf opnemen, staat gelijk met een verklaring. Bij een stilzwijgende verlenging van een belaste huur is geen nieuwe verklaring nodig. De koper moet dus de afzonderlijke verklaring vragen, of de huurovereenkomst die ze bevat.
Waarom voor de optie werd gekozen
De optie laat de verhuurder toe de btw op de bouw en de kosten van het gebouw af te trekken. In ruil wordt de herzieningsperiode van die aftrek op vijfentwintig jaar gebracht (zie herziening van de btw). De huurder, btw-plichtige met recht op aftrek, recupereert de btw op de huur: de verrichting is voor hem neutraal, maar niet meer als zijn activiteit verandert, als hij vrijgesteld wordt of als hij een deel onderverhuurt aan een niet-btw-plichtige.
Wat u bij de verkoop moet onderzoeken
- De huurovereenkomst en de optieverklaring: datum, partijen, btw-nummers, betrokken deel van het gebouw
- De datum van opeisbaarheid van de btw op de bouw (ten vroegste 1 oktober 2018) en de datum van ingebruikneming
- Het stelsel van de verkoop: met btw als het gebouw voor de btw nog nieuw is, anders met registratiebelasting
- Het risico op herziening van de door de verkoper afgetrokken btw als de verkoop zonder btw gebeurt
- De mogelijkheid dat de verrichting, voor een btw-plichtige koper die de huur overneemt, als een overdracht van een algemeenheid of bedrijfstak wordt beschouwd, te bevestigen door een fiscaal adviseur
- Het werkelijke gebruik door de huurder: de optie veronderstelt een uitsluitend gebruik voor zijn economische activiteit
Een becijferd voorbeeld
Een promotor bouwde een opslagplaats voor 2.000.000 euro exclusief btw, in gebruik genomen in 2022 en met btw verhuurd aan een logistiek bedrijf. Hij trok 420.000 euro btw af. In 2027 verkoopt hij ze aan een investeerder, zonder btw, met registratiebelasting. Vijf jaren (2022 tot 2026) zijn verstreken op vijfentwintig: de herziening bedraagt 20/25, of 336.000 euro.
Kan de verkoop met btw gebeuren, of neemt de koper de toestand van de verkoper over bij een overdracht van een algemeenheid, dan is die herziening niet verschuldigd. Dat verschil rechtvaardigt een fiscale analyse vóór de prijs wordt bepaald. Indicatief voorbeeld, dat uitgaat van een volledige aftrek.
Valkuilen
- Onvindbare verklaring: zonder verklaring en zonder gelijkwaardige vermeldingen in de huurovereenkomst werd de optie niet geldig uitgeoefend, en kan de aftrek van de verhuurder worden betwist.
- Geen uitsluitend gebruik: een huurder die een deel van de ruimten privé gebruikt of voor een vrijgestelde activiteit, brengt de optie voor dat deel in gevaar.
- Te oud gebouw: een gebouw waarvoor de btw op de oprichting vóór 1 oktober 2018 opeisbaar werd, komt niet in aanmerking voor de optie, ook niet na renovatie.
- Een prijs enkel op het huurrendement bepaald, zonder rekening te houden met de herzieningskost die op de verkoper weegt.
In het compromis
Het compromis moet het bestaan van de optie vermelden, de huurovereenkomst en de verklaring bijvoegen, het fiscale stelsel van de verkoop preciseren en bepalen wie de eventuele kost van een herziening draagt. Het is nuttig er een verklaring van de verkoper over de verrichte aftrekken aan toe te voegen, en een waarborg over de juistheid van de fiscale gegevens. Die punten worden onderhandeld met fiscale adviseurs aan beide kanten: ze kunnen zwaar op de prijs wegen. Zie ook een verhuurd handelspand verkopen en opbrengsteigendom.
Veelgestelde vragen
Mag men in België een gebouw met btw verhuren?
Ja, op gezamenlijke optie van verhuurder en huurder, voor een gebouw dat uitsluitend wordt gebruikt voor de economische activiteit van een btw-plichtige huurder. De btw op de oprichting moet ten vroegste op 1 oktober 2018 opeisbaar zijn geworden.
Hoe wordt de optie uitgeoefend?
Met een gedateerde en ondertekende verklaring van verhuurder en huurder, uiterlijk wanneer de huurovereenkomst uitwerking heeft, of met dezelfde vermeldingen in de huurovereenkomst (koninklijk besluit nr. 10, artikel 7quater). Ze identificeert de partijen en hun btw-nummer, het betrokken gebouw en de datum van uitwerking.
Moet de verklaring opnieuw bij een stilzwijgende verlenging van de huur?
Nee. Het koninklijk besluit bepaalt dat bij een stilzwijgende verlenging van een op optie belaste huur geen nieuwe verklaring nodig is. Een nieuwe huurovereenkomst met een andere huurder vraagt wel een nieuwe optie.
Wat gebeurt er als het met btw verhuurde gebouw wordt verkocht?
Het stelsel van de verkoop en het risico op herziening van de door de verkoper afgetrokken btw, over een periode van vijfentwintig jaar, moeten worden onderzocht. Een fiscale analyse vóór het compromis is onmisbaar, want de kost kan honderdduizenden euro bedragen.
Moet de koper de verhuur met btw voortzetten?
De lopende huurovereenkomst loopt in principe door met de koper, en de optie geldt voor de gehele duur van het contract. De koper moet dus voor de btw geïdentificeerd zijn en de verplichtingen van de verhuurder naleven.
Kan een oud, gerenoveerd gebouw met btw worden verhuurd?
De optie betreft gebouwen waarvoor de btw op de oprichting ten vroegste op 1 oktober 2018 opeisbaar werd. Voor een ouder gebouw moet met een fiscaal adviseur worden nagegaan of de werken er een nieuw gebouw in de zin van de btw van maken.
Officiële bronnen
- Fisconetplus: koninklijk besluit nr. 10, artikel 7quater
- Justel: Btw-Wetboek (wet van 3 juli 1969)
- FOD Financiën: onroerende verhuur met btw
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.