Partijen bij de verkoop

Een onroerend goed inbrengen in een vennootschap

Een inbreng van een onroerend goed in een vennootschap is geen verkoop: de inbrenger krijgt aandelen in plaats van een prijs. Toch gelden er vergelijkbare en soms zwaardere regels: een verslag van een bedrijfsrevisor, het verkooprecht voor een woning die een particulier inbrengt, en de gewestelijke attesten zoals bij een verkoop. Dit moet u weten voor u de verrichting aan een klant voorstelt of ondertekent.

Bijgewerkt op · 6 min leestijd

Een eigendomsoverdracht tegen aandelen

De inbreng in natura draagt de eigendom van het onroerend goed over aan de vennootschap, bij de oprichting of later bij de uitgifte van nieuwe aandelen, in ruil voor aandelen. Dat gebeurt bij authentieke akte voor de notaris, die net als een verkoopakte wordt overgeschreven op het kantoor Rechtszekerheid. De vennootschap wordt eigenaar, draagt de lasten en neemt in principe de lopende huur over als het goed verhuurd is.

Vergoedt de vennootschap de inbrenger deels op een andere manier dan met aandelen (een geldsom, een boeking op rekening-courant, de overname van zijn hypothecaire schuld), dan wordt de verrichting voor dat deel als een verkoop behandeld: men spreekt van een gemengde inbreng.

Het verslag van de bedrijfsrevisor

  • In een BV regelt artikel 5:7 van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen de inbreng in natura bij de oprichting, en artikel 5:133 de latere uitgifte van nieuwe aandelen tegen een inbreng in natura. In een NV zijn dat de artikelen 7:7 (oprichting) en 7:197 (kapitaalverhoging).
  • Een bedrijfsrevisor stelt een verslag op dat de inbreng en de waarderingsmethoden beschrijft; de oprichters of het bestuursorgaan stellen een bijzonder verslag op dat uitlegt waarom de inbreng van belang is voor de vennootschap.
  • De revisor bepaalt de waarde niet: hij gaat na of de gekozen waardering verantwoord is en of de vergoeding in aandelen ermee overeenstemt. Een overwaardering kan de aansprakelijkheid van de oprichters meebrengen.

De registratierechten per gewest

Het principe is in de drie gewesten hetzelfde: de zuivere inbreng van een onroerend goed in een Belgische vennootschap valt niet onder het evenredige verkooprecht, behalve wanneer een natuurlijke persoon een goed inbrengt dat tot bewoning is aangewend of bestemd (artikel 115bis van het Wetboek der registratierechten, waarnaar ook de Vlaamse Codex Fiscaliteit verwijst in artikel 2.9.1.0.1).

SituatieBrusselWalloniëVlaanderen
Woning ingebracht door een natuurlijke persoonRegistratierecht van 12,5 %Registratierecht van 12,5 %Verkooprecht van 12 %
Gunstregimes voor de eigen woningAbattement voorbehouden aan natuurlijke personen die kopen: niet voor de vennootschapTarief van 3 % voorbehouden aan natuurlijke personen: niet voor de vennootschapTarief van 2 % voorbehouden aan natuurlijke personen: niet voor de vennootschap
Kantoor, handelspand, grond die niet voor bewoning bestemd isGeen evenredig verkooprechtGeen evenredig verkooprechtGeen evenredig verkooprecht
Deel vergoed in geld of door schuldovernameBelast als verkoopBelast als verkoopBelast als verkoop

In Vlaanderen is de inbreng van een woning door een natuurlijke persoon bovendien uitgesloten van de teruggave van het verkooprecht bij minnelijke ontbinding (Vlaamse Codex Fiscaliteit, artikel 3.6.0.0.6): eens de inbreng geregistreerd is, kost een stap terug de rechten.

Rekenvoorbeeld

Een particulier brengt een woning, geschat op 400.000 euro, in zijn BV in tegen aandelen. De vennootschap betaalt 48.000 euro verkooprecht als de woning in Vlaanderen ligt (12 %), en 50.000 euro in Brussel of Wallonië (12,5 %), zonder recht op het verlaagde tarief of het abattement voor de eigen woning.

Brengt dezelfde particulier een kantoor van 400.000 euro in en neemt de vennootschap zijn hypothecaire schuld van 150.000 euro over, dan wordt alleen dat deel als verkoop belast: 18.000 euro in Vlaanderen, 18.750 euro in Brussel of Wallonië. De 250.000 euro die met aandelen vergoed wordt, draagt geen verkooprecht.

Deze bedragen zijn indicatief: het ereloon en de aktekosten en de kosten van de revisor zijn niet meegerekend, en de heffingsgrondslag kan niet lager liggen dan de verkoopwaarde van het goed.

De informatieplichten blijven gelden

De inbreng is een vervreemding: de meeste gewestelijke verkoopregels zijn van toepassing. Het EPC of EPB-certificaat, het bodemattest, de stedenbouwkundige inlichtingen en de controle van de voorkooprechten zijn nodig. In Vlaanderen viseert het decreet integraal waterbeleid de inbreng in een vennootschap uitdrukkelijk: de publiciteit en de akte vermelden of het goed in overstromingsgevoelig gebied ligt (artikel 1.3.3.3.2). Het Vlaamse asbestattest is eveneens vereist voor een gebouw van vóór 2001.

Twee nuances: de keuring van de elektrische installatie is verbonden aan de verkoop en is in principe niet vereist bij een inbreng, al blijft ze nuttig; in Vlaanderen geldt de renovatieplicht bij een inbreng in een rechtspersoon van een gebouw met EPC-label E of F, dat binnen zes jaar minstens label D moet halen (zie renovatieplicht).

Valkuilen

  • Denken dat een inbreng fiscaal « gratis » is: voor een woning die een particulier inbrengt, betaalt de vennootschap het volle verkooprecht.
  • De schuldovername vergeten: ze maakt van een deel van de inbreng een belaste verkoop.
  • Een fantasiewaarde: te hoog, en de oprichters worden aansprakelijk; te laag, en de fiscus corrigeert op de verkoopwaarde.
  • Het goed blijven bewonen zonder huur: het kosteloze gebruik van een pand van de vennootschap door haar bedrijfsleider is een belastbaar voordeel van alle aard.
  • De meerwaarde over het hoofd zien: een recent verworven goed kan bij de inbreng een belastbare meerwaarde opleveren (zie meerwaardebelasting).

Zie ook asset deal of share deal en de bedrijfsleider die met zijn vennootschap handelt.

In het compromis of de inbrengovereenkomst

Wordt de inbreng voorbereid met een voorafgaande overeenkomst (of wordt een verkoopcompromis omgezet in een inbreng), dan moet de tekst minstens:

  • Het goed beschrijven, met de aard (woning of niet) en de huursituatie
  • De inbrengwaarde en de vergoeding vermelden: aantal aandelen, en eventueel een geldsom of overgenomen schuld
  • De voorwaarde van het revisorverslag en van de oprichting of kapitaalverhoging opnemen
  • De gewestelijke verklaringen overnemen: bodem, EPC of EPB, stedenbouw, overstroming, asbest in Vlaanderen
  • Het lot van het hypothecair krediet en de kosten regelen, ook de registratierechten

Veelgestelde vragen

Wordt de inbreng van een woning in een vennootschap belast als een verkoop?

Ja, wanneer een natuurlijke persoon een goed inbrengt dat tot bewoning is aangewend of bestemd: de vennootschap betaalt het verkooprecht van het gewest, 12 % in Vlaanderen en 12,5 % in Brussel en Wallonië. Andere zuivere inbrengen dragen dat evenredige recht niet.

Kan de vennootschap het verlaagde tarief of het abattement genieten?

Nee. Het tarief van 2 % in Vlaanderen, het tarief van 3 % in Wallonië en het Brusselse abattement zijn voorbehouden aan natuurlijke personen die hun eigen woning verwerven. De vennootschap betaalt het volle tarief.

Is een bedrijfsrevisor nodig om een onroerend goed in te brengen?

In principe wel, zowel in een BV als in een NV: de inbreng in natura vraagt een verslag van een bedrijfsrevisor en een bijzonder verslag van de oprichters of het bestuursorgaan. Plan dat in, want het verslag vraagt vaak enkele weken.

Wat als de vennootschap mijn hypothecair krediet overneemt?

Het deel van de inbreng dat vergoed wordt door de schuldovername, wordt als verkoop behandeld en draagt het verkooprecht, ook voor een kantoor. De bank moet bovendien instemmen met de overdracht van het bezwaarde goed.

Zijn de attesten nodig bij een inbreng?

Grotendeels wel: bodem, EPC of EPB, stedenbouw, voorkooprecht, en in Vlaanderen overstroming en asbest. De elektrische keuring, die aan de verkoop verbonden is, is in principe niet vereist, maar blijft aangewezen.

Geldt de Vlaamse renovatieplicht bij een inbreng?

Ja. De inbreng in volle eigendom in een rechtspersoon van een gebouw met label E of F doet de renovatieplicht ontstaan: de vennootschap moet binnen zes jaar minstens label D halen.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook