Prijs en fiscaliteit

Het kadastraal inkomen

Het kadastraal inkomen zegt niets over de waarde van een goed, maar het is de basis van de onroerende voorheffing en van de belasting op huurinkomsten. Een goed dat verbouwd werd zonder aangifte, kan na de verkoop een hoger KI krijgen, en het is de koper die daar elk jaar voor betaalt.

Bijgewerkt op · 5 min leestijd

Wat is het kadastraal inkomen?

Het kadastraal inkomen (KI) is een fictief huurinkomen: de jaarlijkse nettohuur die het goed op een oude referentiedatum zou hebben opgebracht. Het wordt vastgesteld door de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie (het kadaster) van de FOD Financiën, per perceel en per privatief deel.

Het bedrag op het kadastraal uittreksel is het niet-geïndexeerd KI. Voor de belastingen wordt het elk jaar vermenigvuldigd met een indexeringscoëfficiënt die de administratie bekendmaakt: dat is het geïndexeerd KI. Compromis en akte vermelden het niet-geïndexeerd KI, overgenomen uit het kadastraal uittreksel (zie een kadastraal uittreksel lezen).

Wat het kadastraal inkomen beïnvloedt

  • De onroerende voorheffing: berekend op het geïndexeerd KI, tegen een gewestelijk tarief verhoogd met de opcentiemen van gemeente en provincie. Ze is elk jaar verschuldigd door wie op 1 januari eigenaar is (zie de onroerende voorheffing).
  • De inkomstenbelasting: de eigen woning wordt niet meer belast, maar een goed dat verhuurd wordt aan een particulier als woning, wordt belast op het geïndexeerd KI verhoogd met 40 %, en niet op de werkelijke huur (zie de fiscaliteit van huurinkomsten).
  • Bepaalde fiscale regelingen: het KI was of is nog een criterium in bijzondere regelingen (bijvoorbeeld vroegere regelingen voor bescheiden woningen of de ruil van landeigendommen). De notaris gaat na welke regeling op de datum van de akte geldt.

De herziening

Het KI wordt herzien wanneer het goed duurzaam wordt gewijzigd: nieuwbouw, uitbreiding, belangrijke verbouwing, toevoeging van een badkamer, centrale verwarming of zwembad, opdeling in meerdere woongelegenheden, of omgekeerd afbraak. De eigenaar moet die wijzigingen spontaan aangeven bij de administratie, in principe binnen dertig dagen na de ingebruikname of het einde van de werken. De administratie kan ook ambtshalve optreden, onder meer na een verkoop of een vergunningsaanvraag.

Sinds 1 juni 2026 gebeurt de kennisgeving van het nieuwe KI met een gewone brief onder gesloten omslag; ze geldt als ontvangen op de derde werkdag na de verzending. Dat is belangrijk, want vanaf die datum loopt de termijn om bezwaar te maken. Een eigenaar die na de verkoop een kennisgeving krijgt, moet dus snel reageren, ook als de werken door zijn verkoper werden uitgevoerd.

Rekenvoorbeeld

Indicatief voorbeeld: een woning heeft een niet-geïndexeerd KI van 1 000 €. De verkoper bouwde een uitbreiding en een tweede badkamer zonder aangifte. Na de verkoop trekt de administratie het KI op tot 1 400 €. Omdat de onroerende voorheffing evenredig is met het geïndexeerd KI, stijgt ze elk jaar met 40 %, voor de koper. Bedroeg de jaarlijkse voorheffing 1 200 €, dan wordt dat ongeveer 1 680 €, of 480 € meer per jaar, zolang hij eigenaar blijft.

Bij een goed dat aan een particulier verhuurd wordt, verhoogt dezelfde stijging ook de belastbare grondslag van de huur.

In het compromis

Het model van compromis neemt het niet-geïndexeerd KI op in de beschrijving van het goed en laat de verkoper verklaren dat er geen herzieningsprocedure loopt. Is het goed nog niet afzonderlijk gekadastreerd (nieuw appartement, opdeling), dan staat dat erin: het KI wordt later vastgesteld.

  • Niet-geïndexeerd KI overgenomen uit een recent kadastraal uittreksel
  • Kadastrale beschrijving in overeenstemming met het werkelijke goed (aantal kamers, bijgebouwen, zwembad, aantal woongelegenheden)
  • Verklaring van de verkoper over recente werken en hun aangifte bij het kadaster
  • Verklaring dat er geen herziening loopt, of vermelding van de lopende herziening
  • Desgevallend een waarborg van de verkoper voor een herziening door zijn niet-aangegeven werken

Wat het niet bewijst

Het kadaster is geen eigendomsregister en geen register van stedenbouwkundige conformiteit. Een goed dat in het kadaster als « huis met drie woongelegenheden » staat, is daarom nog niet vergund voor drie (zie het aantal vergunde woongelegenheden). Omgekeerd betekent een laag KI niet dat het goed klein of bescheiden is: het weerspiegelt vaak een oude toestand die nooit werd bijgewerkt.

Het KI dient ook niet om de marktwaarde te schatten, en evenmin als grondslag van de registratierechten, die op de prijs of de verkoopwaarde worden berekend.

Valkuilen

  • De prijs vergelijken met het KI om een « koopje » te beoordelen: beide bedragen staan los van elkaar.
  • Een verbouwd goed kopen zonder na te gaan of de werken werden aangegeven: de herziening volgt het goed, niet de verkoper.
  • De huurrendabiliteit berekenen met een KI dat zal worden verhoogd.
  • De bezwaartermijn laten verstrijken na een kennisgeving die kort na de akte binnenkomt.

Veelgestelde vragen

Wie betaalt een hogere voorheffing door een herziening?

De eigenaar op 1 januari van het aanslagjaar, dus vaak de koper. Gaat de herziening terug op niet-aangegeven werken van de verkoper, dan kan het compromis een verklaring en een waarborg van de verkoper bevatten, zodat de koper zich tegen hem kan keren.

Kan men het kadastraal inkomen betwisten?

Ja. De eigenaar kan bezwaar indienen bij de administratie binnen de termijn die op de kennisgeving staat. Het helpt om vergelijkingspunten met gelijkaardige goederen bij te voegen.

Heeft het kadastraal inkomen invloed op de registratierechten?

In principe niet: de rechten worden berekend op de prijs of de verkoopwaarde. Het KI speelt alleen in bepaalde bijzondere regelingen, die de notaris geval per geval nagaat.

Waar vindt u het kadastraal inkomen van een goed?

Op het aanslagbiljet van de onroerende voorheffing en op het kadastraal uittreksel, dat de eigenaar online kan raadplegen via MyMinfin. De notaris vraagt het op bij de voorbereiding van de verkoop.

Wat met een nieuw appartement dat nog geen KI heeft?

Het compromis vermeldt dat het KI nog niet is vastgesteld. De administratie stelt het vast na de eerste ingebruikname, en de voorheffing is dan verschuldigd vanaf het volgende jaar.

Moet de verkoper werken aangeven vóór de verkoop?

Hij had ze moeten aangeven toen ze klaar waren of het goed in gebruik werd genomen. Deed hij dat niet, dan regulariseert hij best vóór de verkoop en vermeldt hij het in het compromis: de koper weet dan waaraan hij zich mag verwachten en de prijs kan er rekening mee houden.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook