Prijs en fiscaliteit

De kosten ten laste van de verkoper

Er wordt vooral gesproken over de kosten van de koper. Toch draagt ook de verkoper kosten die het bedrag verminderen dat hij werkelijk ontvangt: attesten, de commissie van de makelaar, de terugbetaling van het krediet, soms een belasting. U becijfert ze best voordat u de prijs bepaalt en een opdracht tekent.

Bijgewerkt op · 6 min leestijd

Wat het model van compromis voorziet

Het model van compromis in heldere taal verdeelt de kosten eenvoudig. De koper betaalt bij de akte de registratierechten, de erelonen van de notaris, het wettelijk forfait, de uitgaven en de btw op die posten, en de kosten van zijn krediet. De verkoper betaalt:

  • de kosten om het goed te koop te stellen: makelaar, onderhandeling, publiciteit;
  • de kosten en erelonen voor het opstellen van het compromis;
  • de kosten om het goed over te dragen en te leveren: controle van de stookolietank, elektrische keuring, EPC of EPB-certificaat, bodemattest, stedenbouwkundige inlichtingen, kadastrale stukken, handlichtingen, informatiebrieven van de syndicus, postinterventiedossier, afschriften van de eigendomstitel en de basisakte, kosten van zijn volmacht.

De partijen kunnen andere kosten ten laste van de een of de ander leggen; het compromis somt ze dan uitdrukkelijk op. De verkoper vermeldt er ook wie, zijn notaris of zijn makelaar, de leveringsdocumenten verzamelt.

De attesten per gewest

Welke documenten nodig zijn, hangt af van het gewest waar het goed ligt. Ze zijn ten laste van de verkoper en moeten vaak al bestaan vóór de tekoopstelling of vóór het compromis.

DocumentBrusselWalloniëVlaanderen
EnergiecertificaatEPB-certificaat vanaf de eerste publiciteitEPB-certificaat vanaf de tekoopstellingEPC vanaf de publiciteit
BodemBodemattest van Leefmilieu BrusselUittreksel uit de databank van de bodemtoestand (BDES)Bodemattest van OVAM, vóór het compromis
AsbestGeen verplicht attestGeen verplicht attestAsbestattest voor een gebouw van vóór 2001; in mede-eigendom een attest gemene delen voor compromissen getekend vanaf 1 januari 2027
ElektriciteitKeuringsverslag van een wooneenheidKeuringsverslag van een wooneenheidKeuringsverslag van een wooneenheid
StedenbouwStedenbouwkundige inlichtingen van de gemeenteNotariële en stedenbouwkundige inlichtingenStedenbouwkundige en vastgoedinformatie, overstromingsgevoeligheid
PostinterventiedossierAls er sinds 1 mei 2001 werken door aannemers zijn uitgevoerdIdemIdem

Vraag offertes zodra de verkoop beslist is. Een energiecertificaat blijft tien jaar geldig.

De terugbetaling van het lopende krediet

Rust er een hypothecair krediet op het goed, dan betaalt de notaris de bank terug uit de prijs, op de dag van de akte, en ontvangt de koper een goed vrij van elke inschrijving. Drie bedragen tellen samen:

  • het openstaande saldo op de datum van de akte, verlopen interesten inbegrepen;
  • de wederbeleggingsvergoeding: voor een hypothecair krediet dat een consument afsloot, is ze in principe beperkt tot drie maanden interest op het vervroegd terugbetaalde kapitaal;
  • de kosten van handlichting van de hypothecaire inschrijving, bestaande uit erelonen en vaste rechten, die de notaris kan ramen.

Heeft de bank ook een hypothecair mandaat, dan moet ze daaraan verzaken. Vraag een afrekening van vervroegde terugbetaling zodra het goed te koop staat. Zie onze gids over de verkoop van een goed met hypotheek.

De commissie van de makelaar

In België is de commissie van de vastgoedmakelaar in principe ten laste van de verkoper, die de opdracht tekende. Het bedrag is vrij: een percentage van de prijs of een forfait, verhoogd met 21 % btw als de opdracht het exclusief btw uitdrukt.

In de praktijk betaalt de notaris de factuur van de makelaar uit de prijs, met akkoord van de verkoper. Meer daarover in onze gids over de commissie van de makelaar.

Eventuele belastingen

De meerwaarde wordt niet belast wanneer de verkoper zijn eigen woning verkoopt. Ze kan wel belast worden bij een gebouwd goed dat binnen vijf jaar na een verwerving onder bezwarende titel wordt doorverkocht (16,5 %, plus gemeentelijke opcentiemen) of bij grond die binnen acht jaar wordt doorverkocht (33 % binnen vijf jaar, daarna 16,5 %). Het is een federale belasting die in de drie gewesten geldt: zie onze gids over de meerwaardebelasting.

De onroerende voorheffing van het jaar is volledig verschuldigd door wie op 1 januari eigenaar is. Het compromis bepaalt dat de koper zijn deel pro rata terugbetaalt, vanaf zijn ingenottreding. Vóór de akte bevraagt de notaris bovendien de FOD Financiën en de RSZ: heeft de verkoper fiscale of sociale schulden, dan moet hij die uit de prijs inhouden.

Het netto voor de verkoper berekenen: een voorbeeld

Indicatief voorbeeld: een woning verkocht voor 350 000 euro, opdracht aan 3 % exclusief btw, krediet met een saldo van 120 000 euro tegen een rentevoet van 2,5 %.

PostBerekeningBedrag
Verkoopprijs350 000 euro
Commissie van de makelaar3 % van 350 000 euro = 10 500 euro, plus 21 % btw− 12 705 euro
Saldo van het kredietAfrekening van de bank− 120 000 euro
Wederbeleggingsvergoeding (plafond)120 000 euro × 2,5 % × 3/12− 750 euro
Rest vóór de overige posten216 545 euro

Daarvan gaan nog de attesten en leveringskosten, de handlichting, de kosten van het compromis en, naargelang het geval, een belastbare meerwaarde of door de notaris ingehouden schulden af; het pro rata van de onroerende voorheffing dat de koper terugbetaalt, komt erbij. Deze cijfers zijn indicatief: enkel de afrekening van de notaris is bindend.

Valkuilen

  • Offertes van makelaars vergelijken zonder na te gaan of de commissie exclusief of inclusief btw is uitgedrukt.
  • Vergeten dat de interesten van het krediet doorlopen tot de akte: een akte die twee maanden later valt, kost twee maanden interest.
  • Twee opdrachten tekenen die elk een commissie bij verkoop voorzien.
  • De attesten te laat laten opmaken: zonder energiecertificaat mag het goed niet worden geadverteerd.
  • Op het einde van de onderhandeling beloven om werken of kosten te dragen zonder ze te becijferen.

In het compromis

De kostenclausule van het compromis neemt de verdeling van het model over en somt in voorkomend geval de bijkomende afspraken op. Ga na of ze strookt met de rest van de overeenkomst:

  • Lijst van de attesten die de koper vóór de ondertekening ontving, met hun datum
  • Wie de leveringsformaliteiten verzorgt: notaris of makelaar
  • Eventuele afspraak over werken ten laste van de verkoper, becijferd
  • Regeling van het pro rata van de voorheffing en, in mede-eigendom, van de gemeenschappelijke lasten
  • Vermelding dat de verkoop gebeurt vrij van elke hypothecaire inschrijving

Veelgestelde vragen

Betaalt de verkoper registratierechten?

Nee: die zijn ten laste van de koper. Ter indicatie: voor een goed van 350 000 euro in Wallonië bedragen ze 10 500 euro tegen het verlaagde tarief van 3 % voor de eigen en enige woning, of 43 750 euro tegen 12,5 %.

Wie betaalt het EPC of EPB-certificaat?

De verkoper. Het certificaat moet bestaan vóór de tekoopstelling of de eerste publiciteit, omdat de kerngegevens in de advertentie moeten staan. Het blijft tien jaar geldig.

Wat kost de vervroegde terugbetaling van het krediet?

Voor een hypothecair krediet dat een consument afsloot, is de wederbeleggingsvergoeding in principe beperkt tot drie maanden interest op het terugbetaalde kapitaal. Daarbij komen de interesten tot de akte en de kosten van handlichting. De bank bezorgt op verzoek een afrekening.

Zijn de kosten van handlichting hoog?

Ze bestaan uit erelonen en vaste rechten en verschillen naargelang het aantal door te halen inschrijvingen. De notaris kan ze bij het begin van het dossier ramen.

Is de commissie verschuldigd als de verkoop niet doorgaat?

Dat hangt af van de opdracht. Gaat de verkoop niet door omdat een opschortende voorwaarde niet vervuld is, dan is ze in principe niet verschuldigd. Komt de koper zijn verplichtingen niet na, dan kan de verkoper die de makelaar betaalt, zich tegen hem keren.

Wie betaalt de inlichtingen van de syndicus?

De verkoper. Het model van compromis legt de informatiebrieven van de syndicus te zijnen laste, en het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de syndicus ze op eenvoudig verzoek binnen vijftien dagen bezorgt.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook