Stedenbouw en voorkoop
Een kot of kamerwoning verkopen
Een kamerwoning belooft een aantrekkelijk rendement. Maar de kamers zijn enkel legaal als de stedenbouw hun aantal vergunt en als ze voldoen aan de kwaliteits- en veiligheidsnormen van het Gewest. Zo niet, dan stort het aangekondigde rendement in bij de eerste controle.
De stedenbouwkundige vergunning
Een woning omvormen tot studentenkamers wijzigt het aantal of het type woongelegenheden, wat in de drie Gewesten vergunningsplichtig is (in Vlaanderen art. 4.2.1, 7°, van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, in Wallonië art. D.IV.4, 6°, van het CoDT, in Brussel art. 98, § 1, 12°, van het BWRO). Veel studentensteden hebben eigen regels toegevoegd: een maximaal aantal kamers, een minimale oppervlakte, gemeenschappelijke ruimten, quota per wijk of de verplichting een gezinswoning te behouden.
Het vergunde aantal kamers staat in de vergunningen en de stedenbouwkundige inlichtingen. Het uitgebate aantal staat in de advertentie: het verschil tussen beide is het eerste wat u nagaat. Zie het aantal vergunde woongelegenheden.
Normen en verhuurtoelatingen
| Vlaanderen | Wallonië | Brussel | |
|---|---|---|---|
| Tekst | Vlaamse Codex Wonen van 2021 en het uitvoeringsbesluit | Code wallon de l'habitation durable | Brusselse Huisvestingscode |
| Oppervlakte | In principe minimaal 12 m² per kamer; 8 m² voor bepaalde oude studentenkamers (gerealiseerd vóór 1 september 1998 en zonder onderbreking gedekt door een conformiteitsattest dat vóór 1 september 2001 werd aangevraagd) | Gewestelijke woningkwaliteitsnormen; een "petit logement individuel" is een woning van ten hoogste 28 m² bewoonbare oppervlakte | Elementaire vereisten inzake veiligheid, gezondheid en uitrusting |
| Toelating | Conformiteitsattest, vaak door de stad opgelegd voor koten | Verhuurvergunning verplicht vóór de verhuring van collectieve woningen en kleine individuele woningen die als hoofdverblijfplaats of hoofdzakelijk aan studenten worden verhuurd | Controle door de gewestelijke huisvestingsinspectie; gemeentelijke regels mogelijk |
| Branddetectie | Een rookmelder in elke kamer en per bouwlaag | Rookmelders verplicht in woningen | Rookmelders verplicht in woningen |
Voor de brandveiligheid (compartimentering, evacuatie, noodverlichting) vraagt de gemeente bovendien vaak een brandweerverslag. Zie woningkwaliteit en conformiteitsattest.
De studentenhuur
Brussel en Wallonië hebben een studentenhuurovereenkomst ingevoerd, met eigen regels over duur, opzegging en onderverhuring. In Vlaanderen bevat het Woninghuurdecreet eveneens een regeling voor de verhuur aan studenten. De koper neemt de lopende huurovereenkomsten over: hij is gebonden door hun duur en voorwaarden.
Vóór de ondertekening moet hij dus de lijst van kamers en huurders krijgen, de contracten, de huurwaarborgen (en waar ze staan), de stand van de betalingen, de verdeling van de lasten en eventuele onderhoudscontracten. De overdracht van de waarborgen wordt in het compromis geregeld.
Rekenvoorbeeld: het werkelijke rendement
Louter indicatief voorbeeld in Vlaanderen. Een kamerwoning wordt aangeboden met 10 koten aan 450 euro per maand, samen 54.000 euro per jaar. Bij nazicht blijken 2 kamers van 9 m² in 2010 te zijn ingericht: ze halen de norm van 12 m² niet en vallen niet onder de uitzondering voor oude kamers. Een derde kamer, op zolder, staat niet in de vergunning.
- Zeker inkomen: 7 kamers × 450 euro × 12 = 37.800 euro per jaar, 30 % minder dan de advertentie.
- Bij een beoogd brutorendement van 5 % vertegenwoordigt het verschil van 16.200 euro huur ongeveer 324.000 euro waarde.
- Daar komen nog eventuele werken bij om aan de brandveiligheidseisen te voldoen.
De investeerder berekent het rendement dus enkel op de vergunde en conforme kamers.
Valkuilen
- Een vervallen conformiteitsattest of verhuurvergunning, of een attest voor minder kamers dan er worden uitgebaat.
- Kamers die na de oorspronkelijke vergunning in de zolder of kelder werden ingericht.
- Een oud brandweerverslag met opmerkingen die nooit werden weggewerkt.
- Huurwaarborgen die de verkoper cash of op zijn eigen rekening bijhoudt, zonder geblokkeerde rekening.
- Meubilair dat in de prijs zit zonder inventaris of waarde.
In het compromis
- Door de stedenbouw vergund aantal kamers en werkelijk uitgebaat aantal
- Conformiteitsattest of verhuurvergunning, met datum en geldigheidsduur
- Recent brandweerverslag en het gevolg dat aan de opmerkingen werd gegeven
- Lijst van de lopende huurovereenkomsten, huurprijzen, waarborgen, lasten en stand van de betalingen
- Verkocht meubilair, met een inventaris en een realistische waarde
- Eventuele opschortende voorwaarde voor het verkrijgen of hernieuwen van de toelating
Veelgestelde vragen
Mag een koper het aantal kamers verhogen?
Enkel als hij een vergunning krijgt, wat in studentenwijken steeds moeilijker wordt. Elke nieuwe kamer moet bovendien voldoen aan de oppervlakte- en veiligheidsnormen van het Gewest.
Volgt het conformiteitsattest of de verhuurvergunning het gebouw?
Het is verbonden aan de woning en haar conformiteit. Naargelang het Gewest en de gemeente kan na de verkoop een stap nodig zijn; ga de geldigheidsduur en de voorwaarden na vóór u tekent.
Is een kamer van 9 m² in Vlaanderen legaal?
In principe niet: de norm is 12 m². Een uitzondering van 8 m² bestaat voor bepaalde studentenkamers die vóór 1 september 1998 werden gerealiseerd en zonder onderbreking gedekt zijn door een conformiteitsattest dat vóór 1 september 2001 werd aangevraagd.
Moet de koper de lopende studentenhuurovereenkomsten respecteren?
Ja. Hij neemt de huurovereenkomsten over zoals ze werden gesloten en kan ze niet wegens de verkoop opzeggen buiten wat de wet of het contract toelaat. Hij moet ze dus lezen vóór hij tekent.
Veranderen gemeubelde koten de registratierechten?
Het meubilair dat samen met het goed wordt verkocht, kan afzonderlijk worden gewaardeerd, realistisch en met een inventaris. Een overdreven waarde voor het meubilair kan door de fiscus worden betwist.
Officiële bronnen
- Codex Vlaanderen: Besluit Vlaamse Codex Wonen van 2021 (art. 3.2)
- Wallex: Code wallon de l'habitation durable (art. 1, 9 en 10)
- Justel: Brusselse Huisvestingscode
- Codex Vlaanderen: Vlaamse Codex Wonen van 2021
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.