Stappen van de verkoop

Meerdere biedingen op hetzelfde pand

Op een krappe markt komen soms meerdere biedingen op dezelfde dag binnen. Een fout in de werkwijze kan de verkoper aan twee kopers tegelijk binden, of hem het beste bod doen verliezen. Het Burgerlijk Wetboek bepaalt nu duidelijk wanneer een aanbod de bieder bindt en wanneer het aanvaard is.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

Een aanvaard bod is een verkoop

Naar Belgisch recht vormt het schriftelijke bod dat de verkoper aanvaardt de verkoop: over zaak en prijs is men het eens. Het Burgerlijk Wetboek omschrijft het aanbod als een voorstel om een overeenkomst te sluiten dat alle essentiële bestanddelen bevat, zodat de aanvaarding volstaat om ze tot stand te brengen (artikel 5.19). De aanvaarding is elke verklaring of elk gedrag van de bestemmeling waaruit zijn akkoord met het aanbod blijkt (artikel 5.20).

Zodra een bod aanvaard is, kan de verkoper geen ander meer aanvaarden. Doet hij dat toch, dan stelt hij zich bloot aan een vordering van de eerste koper, die de uitvoering van de verkoop of schadevergoeding kan eisen.

De geldigheidstermijn van het bod

Het aanbod blijft onherroepelijk gedurende de termijn die het bepaalt of, bij gebrek daaraan, gedurende een redelijke termijn (artikel 5.19). Zolang het de verkoper niet heeft bereikt, kan het nog worden gewijzigd of ingetrokken. Het stilzwijgen van de verkoper geldt niet als aanvaarding, behoudens bijzondere omstandigheden (artikel 5.20).

Het model van aankoopbod dat notarissen gebruiken, voorziet een geldigheid van enkele kalenderdagen, en bepaalt dat het compromis kort na de aanvaarding wordt ondertekend, met een waarborg en eventueel een financieringsvoorwaarde. Een korte termijn dwingt de verkoper snel te beslissen; een te lange termijn houdt de koper vast.

Een transparante werkwijze

  • De biedingen schriftelijk ontvangen, gedateerd en ondertekend, met een geldigheidstermijn.
  • De kandidaten op gelijke wijze meedelen dat er andere biedingen zijn en op welke datum de verkoper beslist.
  • De biedingen vergelijken op al hun voorwaarden: prijs, financieringsvoorwaarde, waarborg, datum van ondertekening, bewoning.
  • Eén enkel bod laten aanvaarden, door alle verkopers, vóór het verstrijkt.
  • De andere kandidaten laten weten dat hun bod niet wordt weerhouden.

Het tegenbod

Een antwoord dat de prijs of een essentiële voorwaarde wijzigt, is geen aanvaarding: het is een nieuw aanbod, dit keer van de verkoper. Het oorspronkelijke bod vervalt. Doet de verkoper tegelijk tegenbiedingen aan meerdere kandidaten, dan riskeert hij twee keer gebonden te zijn: elk tegenbod kan worden aanvaard.

Om meerdere kandidaten opnieuw aan te spreken zonder zich te binden, kan de verkoper hen vragen vóór een bepaalde datum een « beter bod » uit te brengen. Die vraag is geen aanbod: ze bevat geen prijs of voorwaarden die men enkel zou moeten aanvaarden.

Voorbeeld: twee biedingen vergelijken

Het pand staat te koop voor 340.000 euro. Op dezelfde dag komen twee biedingen binnen, drie dagen geldig:

  • Bod A: 345.000 euro, onder voorwaarde van een krediet van 300.000 euro binnen vier weken, waarborg van 10 %, akte binnen vier maanden;
  • Bod B: 335.000 euro, zonder financieringsvoorwaarde, waarborg van 10 %, akte binnen drie maanden.

Bod A brengt 10.000 euro meer op, maar de verkoop kan wegvallen als het krediet wordt geweigerd, na een maand stilstand. Bod B is zekerder en sneller. De verkoper kiest vrij; hij kan A ook om een bankattest vragen vóór hij beslist. Hij aanvaardt één bod, schriftelijk, vóór het verstrijken van de termijn, en verwittigt de andere kandidaat.

Wat de makelaar niet mag doen

De makelaar kan zonder uitdrukkelijke bevoegdheid zelf geen bod aanvaarden. Hij mag een kandidaat ook niet laten geloven dat zijn bod aanvaard is zolang de verkoper niet heeft getekend. Zijn deontologie legt hem loyauteit tegenover de verkoper en correcte informatie aan de kandidaat-kopers op: hij bezorgt alle ontvangen biedingen, zonder er één weg te laten.

In de praktijk houdt de makelaar een overzicht bij van de biedingen met hun ontvangstdatum, hun geldigheidstermijn en hun voorwaarden, en bezorgt hij dat overzicht aan de verkoper, zodat die met kennis van zaken beslist. Is het weerhouden bod aanvaard, dan bezorgt hij het dossier onverwijld aan de notarissen voor de voorbereiding van het compromis, binnen de termijn van het bod.

Valkuilen

  • Een bod telefonisch of met een « ok » via een bericht aanvaarden, en daarna schriftelijk een beter bod aanvaarden.
  • De termijn van het weerhouden bod laten verstrijken in afwachting van een laatste voorstel.
  • Het bod door slechts één van de mede-eigenaars laten aanvaarden.
  • Hetzelfde tegenbod aan twee kandidaten sturen.
  • Enkel de prijzen vergelijken, zonder naar de opschortende voorwaarden en de termijnen te kijken.

Zie ook onze gids over het aankoopbod.

Veelgestelde vragen

Moet de verkoper het hoogste bod aanvaarden?

Neen. Hij kiest vrij, rekening houdend met de prijs maar ook met de voorwaarden, zoals de financieringsvoorwaarde, de waarborg of de datum van de akte. Hij hoeft zijn keuze niet te motiveren.

Kan een kandidaat zijn bod intrekken?

Hij kan het wijzigen of intrekken zolang het de verkoper niet heeft bereikt. Daarna blijft het onherroepelijk gedurende de termijn die het bepaalt of, bij gebrek daaraan, gedurende een redelijke termijn.

Wat als twee biedingen per vergissing werden aanvaard?

Raadpleeg onmiddellijk een notaris of advocaat. De eerste regelmatige aanvaarding haalt het in principe; de andere koper kan schadevergoeding van de verkoper eisen.

Geldt het stilzwijgen van de verkoper als aanvaarding?

Neen. Het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een aanvaarding niet uit stilzwijgen kan worden afgeleid, tenzij de wet, de gebruiken of de verhouding tussen de partijen anders bepalen. Het bod vervalt gewoon op het einde van zijn termijn.

Mag de makelaar het bedrag van de andere biedingen bekendmaken?

Hij mag de kandidaten laten weten dat er andere biedingen zijn en wanneer de beslissing valt. De details van een bod aan een concurrent onthullen, roept een vraag van loyauteit en vertrouwelijkheid op: zonder akkoord doet hij dat beter niet.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook