Stappen van de verkoop

De taal van het compromis

Een koper die geen Nederlands leest, een Franstalige verkoper in Vlaanderen, een buitenlandse investeerder, erfgenamen verspreid over verschillende landen: de taal van het compromis is geen kwestie van comfort, maar van toestemming. Een tekst die een van de partijen niet begrijpt, maakt de hele verkoop kwetsbaar. Hieronder leest u wat het recht zegt, hoe u een vertaling of tweetalige versie regelt, wat er per Gewest verschilt en hoe u de notariële akte voorbereidt.

Bijgewerkt op · 5 min leestijd

Een principiële vrijheid

Tussen particulieren is de taal van een onderhandse overeenkomst vrij: de Grondwet waarborgt het vrije gebruik van de talen, en de taalwetten gelden voor de overheid, niet voor contracten tussen privépersonen. Het compromis kan dus in het Nederlands, het Frans, het Duits, het Engels of een andere taal worden opgesteld, ongeacht het Gewest van het goed.

Essentieel is dat elke partij begrijpt wat ze ondertekent. Het compromis is een volkomen verkoop zodra men het eens is over zaak en prijs: een partij die de prijs, de opschortende voorwaarden of het schadebeding niet begreep, kan aanvoeren dat haar toestemming door dwaling is aangetast en de nietigverklaring vragen. Het is aan de opsteller om dat risico te voorkomen.

Een partij die de taal niet begrijpt

  • Een schriftelijke vertaling vóór de ondertekening bezorgen, of een tolk laten bijwonen, en dat met zijn identiteit in het compromis vermelden.
  • De partij laten verklaren dat ze de nodige uitleg kreeg, vragen kon stellen en de tekst heeft begrepen.
  • Bij een tweetalige versie (twee kolommen of twee teksten) vermelden welke versie voorgaat bij een verschil.
  • De vertaling niet toevertrouwen aan de andere partij of haar omgeving: de tolk moet neutraal zijn.

De attesten (bodem, EPC of EPB, stedenbouw) worden vaak in de taal van het Gewest opgemaakt: een partij die die taal niet begrijpt, moet er uitleg over krijgen, minstens over de punten die haar raken (verontreiniging, energielabel, inbreuk).

De taal van de documenten per Gewest

De taal van het compromis is vrij, maar die van de bij te voegen administratieve documenten hangt af van het Gewest van het goed:

GewestTaal van de overheidWat dat betekent voor de verkoop
BrusselNederlands en FransAttesten en stedenbouwkundige inlichtingen in de ene of de andere taal aan te vragen; compromis vaak in de taal van de partijen
WalloniëFrans (Duits in het Duitse taalgebied)Documenten in het Frans; een Nederlandstalige of Engelstalige partij heeft uitleg of een vertaling nodig
VlaanderenNederlands (faciliteiten voor Franstaligen in sommige gemeenten)Documenten in het Nederlands; een Franstalige koper moet ze zich laten uitleggen

De voorbereiding van de authentieke akte

Voor de notariële akte gelden strengere regels dan voor het compromis. De notaris moet de akte aan de partijen toelichten, en het ontwerp moet hen tijdig bereiken: het geldt als tijdig ontvangen als het minstens vijf werkdagen vóór het verlijden werd meegedeeld (artikel 12 van de Notariswet). Zo niet, dan wordt de akte integraal voorgelezen.

Die termijn is waardevol voor een partij die de taal van de akte niet beheerst: ze kan het ontwerp laten vertalen of nalezen met een vertrouwenspersoon. De notaris deelt mee in welke taal de akte kan worden verleden en regelt zo nodig de aanwezigheid van een vertaler of tolk. Verwittig hem meteen na de ondertekening van het compromis.

In het compromis

  • De taal waarin het compromis is opgesteld en, in voorkomend geval, het bestaan van een bijgevoegde vertaling
  • De versie die voorgaat bij een verschil tussen twee versies
  • De identiteit van de tolk of vertaler en zijn verklaring
  • De verklaring van elke partij dat ze de tekst en de bijlagen heeft begrepen
  • De gewenste taal voor de authentieke akte, meegedeeld aan de notaris
  • De bijlagen in een andere taal, één voor één opgesomd

Valkuilen

  • De "huisvertaling" met een automatisch hulpmiddel of door de makelaar zonder nalezing: een slecht vertaalde opschortende voorwaarde kan van betekenis veranderen.
  • Twee versies zonder voorrangsclausule: bij een verschil moet de rechter interpreteren, wat tijd kost.
  • De tolk uit de familie van de andere partij: zijn onpartijdigheid zal worden betwist.
  • Vergeten bijlagen: het compromis is vertaald, maar niet de informatie van de syndicus of het bodemattest, waar net de gevoelige punten in staan.
  • Elektronische ondertekening op afstand zonder mondelinge uitleg: de buitenlandse partij tekent een tekst die ze niet begreep. Zie de gids over ondertekening op afstand.

In de praktijk

Het veiligst is het compromis op te stellen in een taal die alle partijen begrijpen, of in de taal van het Gewest van het goed met een bijgevoegde vertaling, en de notaris vroeg in te lichten over de taal van de partijen. Denk voor een koper die in het buitenland woont ook aan de volmacht en aan de regels voor niet-inwoners.

Veelgestelde vragen

Is een compromis in het Engels geldig?

Ja, als de partijen het begrijpen. Geen enkele wet legt een taal op voor een contract tussen particulieren. De notaris heeft wel een vertaling nodig om de akte voor te bereiden, en de attesten blijven in de taal van het Gewest.

Is een beëdigd vertaler nodig?

Niet voor het compromis: een bekwame en neutrale vertaler volstaat. Voor de authentieke akte deelt de notaris mee welke vereisten gelden en regelt hij zo nodig de aanwezigheid van een vertaler of tolk.

Welke versie geldt bij een tweetalig compromis?

Die welke het compromis aanduidt. Zo niet, dan kan een verschil tussen de versies tot een interpretatiegeschil leiden, dat de rechter beslecht door de gemeenschappelijke bedoeling van de partijen te zoeken.

Kan een compromis in een taal die ik niet begrijp, worden vernietigd?

Niet automatisch: u moet bewijzen dat het onbegrip uw toestemming heeft aangetast, bijvoorbeeld door een dwaling over een essentieel element. Dat bewijs is moeilijk als u verklaarde de tekst te begrijpen. Teken nooit een tekst die u niet begrijpt.

Mag de makelaar als tolk optreden?

Hij kan de tekst uitleggen, maar hij blijft de tussenpersoon van een partij, meestal de verkoper. Bij een belangrijk belang of een echt onbegrip is een onafhankelijke tolk beter, met vermelding van zijn identiteit in het compromis.

Geldt de termijn van vijf werkdagen voor het compromis?

Neen. Hij betreft het ontwerp van notariële akte. Niets belet wel het ontwerp van compromis enkele dagen vóór de ondertekening te bezorgen, wat sterk aan te raden is als een partij het moet laten vertalen.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook