Bezetting

Vervroegde ingenottreding en bezetting na de akte: goed regelen

De koper wil al vóór de akte met werken beginnen, de verkoper heeft drie weken extra nodig om te verhuizen. Zulke afspraken zijn courant, maar slecht opgesteld worden ze geschillen. Hier leest u de regel, de clausules die u voorziet en een rekenvoorbeeld.

Bijgewerkt op · 5 min leestijd

De regel: eigendom, risico en sleutels bij de akte

Het compromis bepaalt doorgaans dat eigendom, risico en genot overgaan bij de ondertekening van de akte, tegen betaling van de prijs. Tot dan draagt de verkoper het risico en houdt hij zijn brandverzekering. Na de akte blijft zijn dekking volgens de verzekeringswet nog drie maanden gelden voor de koper, tenzij die gedekt is door een eigen overeenkomst. In de praktijk sluit de koper vanaf de akte een eigen verzekering, en vaak al vanaf het compromis omdat zijn kredietgever dat eist (zie brandverzekering).

De koper die vóór de akte intrekt

Een vervroegde ingenottreding is niet verboden, maar vraagt een schriftelijke en in de tijd beperkte overeenkomst, die minstens regelt:

  • de datum van intrek en wat de koper mag doen (bewonen, opslaan, werken uitvoeren en welke);
  • een bezettingsvergoeding, of de uitdrukkelijk overeengekomen kosteloosheid;
  • de verzekering van het goed in die periode en wie het risico draagt;
  • het lot van de uitgevoerde werken als de verkoop niet doorgaat, bijvoorbeeld bij weigering van het krediet;
  • de meterstanden en wie het verbruik betaalt.

Vermijd een vervroegde ingenottreding zolang een opschortende voorwaarde loopt: mislukt de verkoop, dan heeft de koper geïnvesteerd in een goed dat nooit het zijne wordt, en krijgt de verkoper een verbouwd pand terug.

De verkoper die na de akte blijft

  • Voorzie een bezetting ter bede, voor een korte duur en met een vaste datum van vrijmaking.
  • Bepaal een bezettingsvergoeding (per maand of per dag) of de kosteloosheid, en een boete per dag vertraging na de afgesproken datum.
  • Voorzie een waarborg: een deel van de prijs dat de notaris inhoudt tot de effectieve vrijmaking en de overhandiging van de sleutels.
  • De verkoper verzekert zijn aansprakelijkheid als bewoner en houdt het goed in de staat van het compromis.
  • Let op de fiscale weerslag: een kosteloze bezetting door de verkoper die langer dan een maand na de akte duurt, is een voordeel dat de heffingsgrondslag van de registratierechten verhoogt. De modellen voorzien dan een raming van de huurwaarde.
  • Een lange of slecht geregelde bezetting kan geherkwalificeerd worden als huur, met de bescherming die daarbij hoort voor de bewoner.

Rekenvoorbeeld

Voorbeeld (indicatief): de akte wordt op 15 juni getekend; de verkoper blijft uiterlijk tot 15 juli, tegen 30 euro per dag bezetting. Daarna geldt een boete van 100 euro per dag vertraging, en de notaris houdt 5 000 euro van de prijs in.

  • De verkoper vertrekt op 15 juli: hij is 30 dagen × 30 euro = 900 euro verschuldigd; de 5 000 euro worden hem vrijgegeven na voorlegging van de plaatsbeschrijving bij vertrek.
  • Hij vertrekt op 25 juli: 900 euro vergoeding, plus 10 dagen × 100 euro = 1 000 euro boete, aangerekend op de inhouding; hij krijgt 3 100 euro.

Zonder inhouding of boete had de koper naar de rechter moeten stappen voor de uitzetting en een vergoeding.

De sleuteloverdracht

  • Voorzie een laatste bezoek in de 48 uur vóór de akte, om vast te stellen dat het goed in de afgesproken staat is en ontruimd van wat niet mee verkocht wordt.
  • Noteer de meterstanden van water, gas en elektriciteit op de dag van de sleuteloverdracht, en regel de overdracht van de contracten.
  • Laat alle sleutels, afstandsbedieningen en codes (alarm, poort, brievenbus) overhandigen.
  • Leg vast wat in het goed blijft: verkocht meubilair, uitrusting, tank met of zonder stookolie, zonnepanelen.

Valkuilen

  • Sleutels « om op te meten » die een feitelijke bezetting worden, zonder verzekering of overeenkomst.
  • Zware werken vóór de akte (een muur uitbreken, sanitair) terwijl het krediet nog niet verkregen is.
  • Een vertrekdatum van de verkoper « nader te bepalen »: zonder vaste datum kan geen boete lopen.
  • Een verhuurd goed dat als vrij voorgesteld wordt: zit er een huurder in, dan verloopt het genot via de huurinkomsten (zie verkoop van een verhuurd goed).

In het compromis: voorbeeldclausule

« In afwijking van wat voorafgaat, mag de verkoper het goed ter bede blijven bewonen tot uiterlijk [datum], tegen een vergoeding van [bedrag] euro per dag. Is het goed op die datum niet vrijgemaakt, dan is hij een vergoeding van [bedrag] euro per dag vertraging verschuldigd. Een bedrag van [bedrag] euro wordt door de notaris op de prijs ingehouden en aan de verkoper vrijgegeven na voorlegging van een plaatsbeschrijving bij vertrek, ondertekend door beide partijen. »

Indicatief voorbeeld, aan te passen aan het dossier: het vervangt het volledige model en het advies van de notaris niet.

Veelgestelde vragen

Mag de koper vóór de akte werken uitvoeren?

Alleen met het schriftelijke akkoord van de verkoper, in een overeenkomst die de werken, de verzekering en de gevolgen van een mislukte verkoop beschrijft. Anders investeert hij in een goed dat nog niet van hem is.

Wie draagt een schadegeval tussen compromis en akte?

Het compromis zegt het: doorgaans de verkoper, tot de akte. Daarom moet hij zijn verzekering behouden. Na de akte geldt zijn dekking nog drie maanden voor de koper, tenzij die een eigen overeenkomst heeft.

Wat als de verkoper niet op de afgesproken datum vertrekt?

Pas de voorziene boete toe en, zo nodig, de inhouding op de prijs. Blijft de verkoper weigeren, dan kan de koper de bezetting laten vaststellen en de uitzetting vragen; zonder clausule moet hij naar de rechter, wat tijd kost.

Heeft een kosteloze bezetting door de verkoper fiscale gevolgen?

Ja, als ze langer dan een maand na de akte duurt: ze is een last die voor de berekening van de registratierechten bij de prijs gevoegd wordt. De partijen ramen de huurwaarde in het compromis.

Moet de koper een vergoeding betalen als hij vóór de akte intrekt?

Dat is niet verplicht, maar het moet gezegd worden. De kosteloosheid moet uitdrukkelijk overeengekomen zijn; anders kan de verkoper een bezettingsvergoeding eisen als de verkoop niet doorgaat.

Wie betaalt water, gas en elektriciteit tijdens een vervroegde bezetting?

De bewoner. Noteer de meterstanden bij het begin en het einde van elke bezetting, en draag de contracten dienovereenkomstig over.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook