Bijzondere panden en situaties
De renovatiehuur bij de verkoop
Een verhuurder heeft de renovatie van een woning in slechte staat aan zijn huurder toevertrouwd: de huurder voert de werken op eigen kosten uit en betaalt in ruil enkele jaren een verlaagde huur, of verkrijgt dat de verhuurder afziet van een opzegging. Wordt het goed onderweg verkocht, dan erft de koper dat evenwicht. Hij moet weten wat beloofd werd, wat gedaan is, wat nog moet gebeuren en hoeveel huur hij niet zal ontvangen. Hieronder de regels in de drie gewesten, een rekenvoorbeeld en de clausule.
Waarover gaat het?
De drie gewestelijke regelingen laten toe schriftelijk overeen te komen dat de huurder op eigen kosten bepaalde werken uitvoert die normaal ten laste van de verhuurder zijn. Als tegenprestatie ziet de verhuurder gedurende een bepaalde periode af van bepaalde mogelijkheden (de huur opzeggen, een herziening van de huurprijs vragen) of staat hij een vermindering of kwijtschelding van huur toe.
Zo kan een woning worden verhuurd die nog niet aan de woningkwaliteitsnormen voldoet, op voorwaarde dat de werken precies die conformiteit beogen, nauwkeurig zijn omschreven, binnen een redelijke termijn starten en dat er geen huur verschuldigd is tijdens de voor de werken overeengekomen duur. Op verzoek van de meest gerede partij worden de werken tegensprekelijk opgeleverd.
De regels per gewest
| Brussel | Wallonië | Vlaanderen | |
|---|---|---|---|
| Tekst | Brusselse Huisvestingscode, art. 222 | Decreet van 15 maart 2018, art. 50 | Vlaams Woninghuurdecreet van 9 november 2018, art. 13 |
| Eigen vereisten | Huurovereenkomst van minstens drie jaar; uitvoeringstermijn van hoogstens twaalf maanden; de verhuurder licht de gewestelijke inspectiedienst in | Uitvoeringstermijn bepaald door de partijen; afwijking van de woningkwaliteitsnormen mogelijk als de werken de conformiteit beogen | Schriftelijk akkoord; werken nauwkeurig omschreven; geen huur tijdens de overeengekomen duur van de werken |
| Tegenprestatie | Afstand van opzegging en, ofwel van herziening van de huurprijs, ofwel een huurvermindering, gedurende een periode na de werken | Afstand van opzegging of herziening gedurende een bepaalde periode, of vermindering of kwijtschelding van huur | Afstand van bepaalde rechten gedurende een periode die langer dan negen jaar kan zijn, of vermindering of kwijtschelding van huur |
| Werken niet uitgevoerd | De verhuurder kan de rechter vragen de tegenprestaties te beëindigen en de gederfde huur vorderen | Volgens de huurovereenkomst en het gemeen recht | Volgens de huurovereenkomst en het gemeen recht |
Wat de koper overneemt
- De huurovereenkomst, met haar duur, haar verlaagde huur en de verzaking van de verhuurder aan opzegging of herziening, die hem binden zoals ze de verkoper bonden (zie een verhuurd goed verkopen).
- Het recht om de uitvoering van de door de huurder beloofde werken te eisen, en de eventuele betwistingen over hun kwaliteit of vertraging.
- In voorkomend geval de verplichting om de huur niet te verhogen en niet op te zeggen vóór een bepaalde datum.
Voor een investeerder is het onmiddellijke rendement lager, maar de waarde van het goed stijgt naarmate de werken vorderen. De prijs moet rekening houden met de resterende verlaagde huur én met de werkelijke stand van de werken.
Becijferd voorbeeld
Voor een woning in Luik geldt een geregistreerde renovatiehuurovereenkomst, in werking sinds 1 april 2024. De huurder verbond zich ertoe het schrijnwerk te vervangen en het dak te vernieuwen; tijdens de zes maanden die voor de eerste werken waren afgesproken, was geen huur verschuldigd, daarna bedraagt de huur 450 euro tot 31 maart 2028, in plaats van 900 euro marktconforme huur.
- De koper wordt eigenaar op 1 januari 2027. Er resten nog vijftien maanden verlaagde huur, of een minderopbrengst van 15 × 450 = 6.750 euro tegenover de markthuur.
- Moet het dak nog gebeuren, dan moet hij nagaan of de afgesproken termijn niet verstreken is en of de huurder de werken kan uitvoeren; anders moet hij met hem de gevolgen bespreken.
Indicatief voorbeeld: deze cijfers vervangen de lezing van de huurovereenkomst niet, die de precieze tegenprestatie bepaalt.
Valkuilen
- Vaag omschreven werken (« renovatie van de woning »): achteraf is moeilijk uit te maken of de huurder zijn verplichtingen nakwam.
- Werken zonder vergunning of niet-conforme installaties: de koper erft ze (zie een vergunning lezen en elektrische keuring).
- Geen oplevering van de voltooide werken: vraag ze vóór de verkoop aan, in aanwezigheid van de huurder.
- Niet-geregistreerde huurovereenkomst: haar positie tegenover de koper en haar gevolgen moeten worden nagegaan (zie huur zonder vaste datum).
Wat u moet nagaan
- De huurovereenkomst en de omschrijving van de geplande werken, hun planning en de tegenprestatie
- De stand van de werken, met foto's, facturen en eventueel proces-verbaal van oplevering
- De vergunningen die voor de werken nodig zijn en of ze verkregen werden
- De conformiteit van de installaties die de huurder aanlegde, met name de elektriciteit
- De intredende plaatsbeschrijving en eventuele tussentijdse plaatsbeschrijvingen
- De registratie van de huurovereenkomst
In het compromis
Het compromis beschrijft de renovatiehuurovereenkomst (datum, registratie, duur), de door de huurder beloofde werken en hun termijn, de tegenprestatie en haar duur, en de stand van de werken zoals de verkoper die verklaart, werk per werk. Het bepaalt dat de koper de huurovereenkomst en alle rechten van de verhuurder in verband met de werken overneemt, en regelt het lot van een eventuele vergoeding aan de huurder voor werken die verder gaan dan afgesproken.
De modelclausule voor de verkoop van een verhuurd goed bevat trouwens een verklaring van de verkoper over werken van de huurder: kan die bij het einde van de huur een vergoeding eisen of zijn inrichting wegnemen, dan blijft die last bij de verkoper. Bij een renovatiehuur moet die verklaring aan de afgesproken werken worden aangepast. Zie ook recente werken en tienjarige aansprakelijkheid.
Veelgestelde vragen
Wat is een renovatiehuurovereenkomst?
Een woninghuurovereenkomst waarbij de huurder zich er schriftelijk toe verbindt op eigen kosten bepaalde werken uit te voeren die ten laste van de verhuurder zijn. In ruil krijgt hij een tijdelijk verlaagde of kwijtgescholden huur, of ziet de verhuurder af van bepaalde mogelijkheden tot opzegging of herziening.
Moet er tijdens de werken huur worden betaald?
Nee. In de drie gewesten is geen huur verschuldigd tijdens de voor de werken overeengekomen duur, die niet korter mag zijn dan redelijkerwijs nodig. In Brussel mag die termijn niet langer zijn dan twaalf maanden.
Mag de koper de huur van een renovatiehuur verhogen?
Niet verder dan de huurovereenkomst toelaat: hij neemt het afgesproken evenwicht over, met de huurvermindering en de verzaking van de verhuurder tijdens de voorziene periode. De aankoopprijs moet daarmee rekening houden.
Wat als de huurder de beloofde werken niet heeft uitgevoerd?
De nieuwe verhuurder kan de uitvoering eisen of de voorziene sancties inroepen. In Brussel kan hij de rechter vragen de tegenprestaties te beëindigen en hem de gederfde huur toe te kennen, onverminderd schadevergoeding.
Is de oplevering van de werken verplicht?
Ze gebeurt tegensprekelijk op verzoek van de meest gerede partij. Vóór een verkoop is het nuttig ze voor de voltooide werken te vragen, zodat de koper weet wat verworven is.
Kan een renovatiehuur langer dan negen jaar duren?
Ja, ze kan voor een lange duur worden gesloten, en in Vlaanderen kan de periode waarin de verhuurder afstand doet langer dan negen jaar zijn. In Brussel moet de huurovereenkomst minstens drie jaar duren.
Officiële bronnen
- Justel: Brusselse Huisvestingscode, artikel 222
- Wallex: decreet van 15 maart 2018 betreffende de woninghuurovereenkomst, artikel 50
- Justel: Vlaams Woninghuurdecreet van 9 november 2018, artikel 13
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.