Stappen van de verkoop

Identiteit en handelingsbekwaamheid van de partijen: de controles vóór de ondertekening

Een compromis getekend door iemand die niet bevoegd was om te verkopen, is niets of bijna niets waard. Vóór de ondertekening moet de makelaar precies weten wie zich verbindt, in welke hoedanigheid en met welke beperkingen. De notaris doet die controles vóór de akte opnieuw, met dezelfde vereisten als de wet voor de overschrijving oplegt. Dit is de lijst van controles, wat het compromis moet vermelden en welke fouten u vermijdt.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

De identiteit

  • Volledige naam, alle voornamen in de volgorde van het identiteitsbewijs, geboortedatum en -plaats, rijksregisternummer, adres van de woonplaats. Dat zijn de gegevens die de hypotheekwet vereist voor elke persoon op wiens naam de akte wordt overgeschreven (artikel 139), en die de wet op het notarisambt in de akte oplegt (artikel 12).
  • Geldig identiteitsbewijs (identiteitskaart, verblijfstitel, paspoort voor een niet-inwoner), waarvan de makelaar een kopie bewaart in het kader van zijn antiwitwasverplichtingen (zie antiwitwas).
  • Voor een niet-inwoner zonder rijksregisternummer: het identificatienummer in het bisregister van de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, als hij er een heeft.
  • Voor iemand die niet in aanwezigheid van de makelaar tekent: een betrouwbare controle op afstand, bijvoorbeeld via een gekwalificeerde elektronische handtekening (zie elektronische handtekening).

De notaris moet de partijen kennen of hun identiteit nagaan op basis van bewijskrachtige identiteitsbewijzen die in de akte worden vermeld (artikel 11 van de wet op het notarisambt). Een fout in het compromis is dus niet fataal, maar vertraagt het dossier.

De burgerlijke staat en het huwelijksstelsel

  • Gehuwd, wettelijk samenwonend, gescheiden, weduwe of weduwnaar: de burgerlijke staat bepaalt wie moet tekenen, onder meer voor de gezinswoning (zie gehuwde verkoper).
  • Voor een gehuwde persoon: plaats en datum van het huwelijk, huwelijksstelsel, huwelijkscontract en de wijzigingen ervan. Het stelsel (wettelijk stelsel, scheiding van goederen, buitenlands stelsel) bepaalt of het goed eigen of gemeenschappelijk is (zie buitenlands huwelijksstelsel).
  • Voor een wettelijk samenwonende: datum en gemeente van de verklaring van wettelijke samenwoning.
  • Een lopende echtscheidingsprocedure moet worden gemeld (zie echtscheiding).

De burgerlijke staat wordt vastgesteld op stuk (identiteitskaart, uittreksel uit het rijksregister, huwelijkscontract), nooit op vermoeden. De notaris kan het stelsel nagaan in het centraal register van huwelijksovereenkomsten.

De handelingsbekwaamheid

  • Minderjarige: de verkoop van zijn goed vereist de machtiging van de vrederechter (zie gerechtelijke machtiging).
  • Beschermde persoon: een meerderjarige onder bewind over zijn goederen kan enkel verkopen met de bewindvoerder en, meestal, met de machtiging van de vrederechter. De notaris raadpleegt de registers van beschermingsmaatregelen.
  • Geregistreerde zorgvolmacht: ze kan de lasthebber toelaten op te treden (zie zorgvolmacht).
  • Faillissement, gerechtelijke reorganisatie, collectieve schuldenregeling, beslag: de verkoper kan zijn beschikkingsbevoegdheid verloren hebben (zie faillissement en schuldoverlast).
  • Twijfel over de vermogens van een oudere persoon: zie oudere of kwetsbare verkoper.

Rechtspersonen en vertegenwoordigers

Voor een vennootschap of een andere rechtspersoon moet de overgeschreven akte de benaming, de rechtsvorm, de datum van de oprichtingsakte, de zetel en het ondernemingsnummer vermelden (artikel 140 van de hypotheekwet).

  • Vennootschap: uittreksel uit de Kruispuntbank van Ondernemingen, gecoördineerde statuten en laatste publicaties in het Belgisch Staatsblad
  • Nagaan wie de vennootschap kan vertegenwoordigen en zijn bevoegdheden controleren (statuten, delegatie, beslissing van het bestuursorgaan)
  • De uiteindelijke begunstigden identificeren (UBO-register)
  • Lasthebber: schriftelijke volmacht, voor de akte bij voorkeur notarieel (zie volmacht)
  • Erfgenamen: volledige lijst, gestaafd met een attest of akte van erfopvolging (zie hoedanigheid van erfgenaam)
  • Vennootschap in oprichting: verbintenis aangegaan in naam van de op te richten vennootschap (zie vennootschap in oprichting)

Zie ook een vennootschap als verkoper of koper.

In het compromis

Elke partij wordt in een afzonderlijke paragraaf geïdentificeerd, altijd in dezelfde volgorde: aanspreking, naam en voornamen, geboorteplaats en -datum, rijksregisternummer, burgerlijke staat, woonplaats, en daarna, voor een gehuwde of wettelijk samenwonende persoon, de gegevens van het huwelijk of van de verklaring. Twee echtgenoten die samen verkopen, kunnen in één paragraaf staan, met hun gemeenschappelijke woonplaats en de gegevens van hun huwelijk één keer.

  • Een onbekend gegeven wordt aangeduid als "aan te vullen": het wordt niet geraden.
  • Eigendomsaandelen horen niet in de identiteit: ze horen bij de beschrijving van het goed en de eigendomsoorsprong.
  • Voor een vertegenwoordiger: zijn hoedanigheid (ouder, bewindvoerder, lasthebber) en de grondslag van zijn bevoegdheid vermelden.

Valkuilen

  • Eén echtgenoot laten tekenen voor de gezinswoning of een gemeenschappelijk goed: de verkoop kan op verzoek van de andere worden vernietigd.
  • Een "ik teken voor mijn broer" aanvaarden: zonder schriftelijke volmacht verbindt wie voor een afwezige tekent, die afwezige niet (zie de sterkmaking).
  • Vertrouwen op een oud KBO-uittreksel: een bestuurder kan ontslag genomen hebben; controleer de laatste publicaties.
  • Een gebruiksnaam overnemen in plaats van de wettelijke naam, of een voornaam weglaten: de overschrijving vereist de volledige identiteit.

Veelgestelde vragen

Welke documenten vraagt u om de verkoper te identificeren?

Een geldig identiteitsbewijs, zijn burgerlijke staat en huwelijksstelsel, zijn eigendomstitel en, als hij voor een vennootschap optreedt, het KBO-uittreksel, de statuten en het bewijs van zijn bevoegdheden.

Waarom zijn alle voornamen en het rijksregisternummer nodig?

Omdat de akte wordt overgeschreven en de hypotheekwet voor elke persoon op wiens naam de openbaarmaking gebeurt, naam, voornamen, geboorteplaats en -datum, woonplaats en, als het bestaat, het rijksregisternummer vereist (artikel 139).

Kan een persoon onder bewind een compromis tekenen?

Niet alleen. De verkoop moet gebeuren met de bewindvoerder en, meestal, met de machtiging van de vrederechter. Het compromis moet onder die voorwaarde worden gesloten.

Moet de makelaar een kopie van de identiteitskaart bewaren?

Ja, in het kader van zijn identificatieverplichtingen uit de antiwitwaswet van 18 september 2017, met naleving van de regels inzake gegevensbescherming.

Wat gaat u na als een vennootschap verkoopt of koopt?

Haar bestaan en ondernemingsnummer in de KBO, haar statuten, de identiteit en de bevoegdheden van wie haar vertegenwoordigt, en haar uiteindelijke begunstigden in het UBO-register.

Wat als er een fout in de identiteit staat in het compromis?

Een loutere materiële vergissing zet de notaris recht in de akte. Had de persoon die tekende echter niet de bevoegdheid om te verkopen, dan bindt het compromis hem niet en kan de verkoop in gevaar komen.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook